Aansprakelijkheid bij letsel door een trampoline

Aansprakelijkheid van de eigenaar of bezitter van een particuliere trampoline

Een particuliere trampoline is een roerende zaak. Voldoet de trampoline niet aan de eisen die daaraan in de gegeven omstandigheden mogen worden gesteld en levert dit een bijzonder gevaar voor personen of zaken op, dan kan de bezitter op grond van artikel 6:173 BW aansprakelijk zijn wanneer juist dat gevaar zich verwezenlijkt. De bezitter is degene die de trampoline voor zichzelf houdt en feitelijk beheert. Dat is vaak, maar niet noodzakelijk, de juridische eigenaar. Daarnaast kan aansprakelijkheid ook op grond van artikel 6:162 BW ontstaan wanneer de eigenaar zelf onzorgvuldig handelt, bijvoorbeeld door kinderen te laten springen terwijl hij weet dat het frame beschadigd is.

Het enkele feit dat iemand letsel oploopt, is echter niet voldoende. Het slachtoffer moet aannemelijk maken dat sprake was van een gebrek of concrete veiligheidsfout en dat deze omstandigheid het ongeval heeft veroorzaakt. Bij die beoordeling kunnen het onderhoud, de plaatsing, het toezicht, het aantal gelijktijdige springers en gegeven waarschuwingen meewegen. Is de trampoline deugdelijk en ontstaat het ongeval uitsluitend door een ongelukkige landing, dan ontbreekt doorgaans een grond voor aansprakelijkheid. Eigen onvoorzichtigheid van het slachtoffer kan de schadevergoeding bovendien verminderen.

Aansprakelijkheid van een andere springer

Wie samen met anderen op een trampoline springt, bevindt zich vaak in een sport- en spelsituatie. Daarbij geldt een hogere drempel voor aansprakelijkheid dan in het gewone maatschappelijke verkeer. Springers moeten tot op zekere hoogte rekening houden met verkeerd getimede sprongen, verlies van evenwicht en andere onhandige bewegingen die bij het spel horen. Een botsing of ongelukkige landing betekent daarom niet automatisch dat de andere springer onrechtmatig heeft gehandeld. Eventuele aansprakelijkheid komt eerder in beeld wanneer een springer gedrag vertoont dat de andere deelnemers redelijkerwijs niet hoefden te verwachten. Denk aan het opzettelijk duwen van een ander, een gevaarlijke salto uitvoeren terwijl iemand vlakbij staat of bewust doorgaan nadat is afgesproken dat slechts één persoon tegelijk springt. De leeftijd en ervaring van de deelnemers, de spelregels, waarschuwingen en de voorzienbaarheid van het gevaar zijn daarbij belangrijke factoren om rekening mee te houden. Het slachtoffer moet bovendien bewijzen welke gedraging het ongeval veroorzaakte. Heeft het slachtoffer zelf onvoorzichtig gehandeld, dan kan de vergoeding wegens eigen schuld worden verlaagd.

Aansprakelijkheid van ouders of voogden van minderjarigen die letsel veroorzaken

Veroorzaakt een minderjarige tijdens het trampolinespringen letsel, dan hangt de aansprakelijkheid van de ouders of de voogd sterk af van de leeftijd van het kind. Een kind jonger dan veertien jaar kan zelf niet op grond van een onrechtmatige daad aansprakelijk worden gehouden. Degene die het ouderlijk gezag of de voogdij uitoefent, is op grond van artikel 6:169 lid 1 BW in beginsel risicoaansprakelijk voor een actieve gedraging die bij een volwassene onrechtmatig zou zijn geweest.

Bij veertien- en vijftienjarigen kan zowel het kind als de ouder aansprakelijk zijn. De ouder kan aan aansprakelijkheid ontkomen als hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging niet heeft voorkomen. Vanaf zestien jaar geldt deze bijzondere ouderaansprakelijkheid niet meer en is de minderjarige in beginsel zelf verantwoordelijk. Ouders kunnen nog wel aansprakelijk zijn voor hun eigen onzorgvuldigheid, bijvoorbeeld bij duidelijk onvoldoende toezicht. Ook blijft de verhoogde drempel voor sport- en spelsituaties gelden.

Aansprakelijkheid van de school of kinderopvang

Een school of kinderopvang moet redelijke maatregelen treffen om trampolinegebruik veilig te laten verlopen. Het gaat dan om onder meer een deugdelijk opgestelde trampoline, duidelijke instructies, oefeningen die passen bij de leeftijd en ervaring van de kinderen en voldoende toezicht. Bij jonge kinderen, ingewikkelde sprongen of gebruik tijdens de gymles kan intensiever toezicht nodig zijn. De school kan daarnaast op grond van artikel 6:170 BW (“aansprakelijkheid voor ondergeschikten”) aansprakelijk zijn voor een fout van een docent of pedagogisch medewerker tijdens diens werkzaamheden.

De school of opvang is echter niet automatisch aansprakelijk voor ieder ongeval. De zorgplicht is een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting: beslissend is of vooraf passende voorzorgsmaatregelen zijn genomen. Een onverwachte verkeerde landing kan zonder aansprakelijkheid blijven wanneer de trampoline veilig was en de instructies en het toezicht voldoende waren. Het slachtoffer moet bovendien aannemelijk maken dat een tekortkoming het ongeval heeft veroorzaakt. Ontbreekt dat causale verband, bijvoorbeeld omdat extra toezicht een plotselinge val niet had kunnen voorkomen, dan kan de schadeclaim worden afgewezen.

Aansprakelijkheid van de fabrikant of importeur van een gebrekkige trampoline

Breekt een frame, scheurt het springdoek of laat een bevestiging onverwacht los, dan kan de fabrikant aansprakelijk zijn wegens een gebrekkig product. Volgens de artikelen 6:185 en 6:186 BW is een product gebrekkig wanneer het niet de veiligheid biedt die daarvan mag worden verwacht. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de presentatie en waarschuwingen, het redelijkerwijs te verwachten gebruik en het moment waarop de trampoline op de markt kwam. Het slachtoffer hoeft geen persoonlijke fout van een medewerker te bewijzen, maar wel het gebrek, de schade en het causale verband.

Onder producent kan naast de feitelijke fabrikant ook een onderneming vallen die haar eigen naam of merk op de trampoline zet. Ook de importeur die het product van buiten de Europese Economische Ruimte invoert, kan als producent worden aangesproken. Normale slijtage, gebrekkig onderhoud door de gebruiker of gebruik in strijd met duidelijke instructies bewijst niet zonder meer dat het product gebrekkig was.

Opgelet: de bovenstaande regels worden gewijzigd. De nieuwe Europese regels over productaansprakelijkheid moeten uiterlijk op 9 december 2026 in Nederlands recht zijn omgezet. Het nieuwe regime geldt voor producten die vanaf die datum in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld. Voor trampolines die eerder op de markt kwamen, blijven de bestaande regels van toepassing.

Aansprakelijkheid van de verhuurder of installateur bij een montagefout

Wie een trampoline verhuurt, moet een exemplaar ter beschikking stellen dat geschikt is voor het afgesproken gebruik. Een verkeerd gemonteerd frame, een ontbrekende verankering of onjuist aangebrachte veren kunnen een gebrek aan het gehuurde opleveren. De verhuurder kan op grond van artikel 7:208 BW aansprakelijk zijn voor gevolgschade wanneer het gebrek aan hem kan worden toegerekend. Dat geldt ook wanneer het gebrek bij aanvang van de huur al bestond en de verhuurder het kende of had behoren te kennen. Is veilige montage onderdeel van de verhuurservice, dan komt een montagefout in beginsel voor zijn rekening. Een afzonderlijke installateur kan wegens een toerekenbare tekortkoming in de montageovereenkomst aansprakelijk zijn op grond van artikel 6:74 BW. Hij moet de trampoline volgens de handleiding en de afspraken installeren en rekening houden met de ondergrond, bevestiging en beschikbare vrije ruimte. Het slachtoffer moet aantonen dat de montage ondeugdelijk was en dat het letsel daardoor ontstond.

Aansprakelijkheid van het trampolinepark

Een trampolinepark moet voldoende maatregelen nemen om te voorkomen dat bezoekers bij normaal en voorzienbaar gebruik letsel oplopen. Het park moet de toestellen veilig installeren en onderhouden, duidelijke gebruiksregels geven en voldoende toezicht houden. Schiet het park hierin tekort, dan kan het aansprakelijk zijn op grond van een tekortkoming in de overeenkomst met de bezoeker of een onrechtmatige daad. Een overtreding van de veiligheidsregels leidt echter niet automatisch tot aansprakelijkheid. In een zaak over twee meisjes die gelijktijdig op dezelfde trampoline sprongen, stelde de rechtbank vast dat toezichthouders vaker niet ingrepen bij overtredingen. Het ongeval was echter niet door zo’n overtreding veroorzaakt. Omdat het noodzakelijke causale verband ontbrak, was het park niet aansprakelijk (ECLI:NL:RBDHA:2020:13168). Dat lag anders bij een bezoeker die gewond raakte in een foampit. Tussen het trampolinedoek en de houten bakwand zat een gevaarlijke opening, waardoor het toestel ook bij normaal gebruik onvoldoende veilig was. De rechtbank oordeelde daarom dat het trampolinepark zijn zorgplicht had geschonden en de letselschade moest vergoeden (ECLI:NL:RBGEL:2020:224).

Aansprakelijkheid van de gemeente

De gemeente kan aansprakelijk zijn wanneer zij een trampoline in een openbare speeltuin plaatst of als beheerder voor het toestel verantwoordelijk is. Een trampoline is een speeltoestel waarvoor de gemeente verantwoordelijk kan zijn. De gemeente moet zorgen voor een correcte installatie, geschikte ondergrond, periodieke inspecties en tijdig onderhoud. Laat zij een bekend gebrek bestaan en ontstaat daardoor letsel, dan kan zij haar zorgplicht schenden. Het slachtoffer moet wel aantonen dat de onveilige situatie het ongeval heeft veroorzaakt.

Zet een buurtbewoner zonder toestemming een particuliere trampoline op gemeentegrond, dan is de gemeente niet automatisch aansprakelijk alleen omdat zij eigenaar van het grasveld of de stoep is. De eerste verantwoordelijkheid ligt bij degene die de trampoline plaatst, bezit of beschikbaar stelt. De gemeente kan wel aansprakelijk worden als zij van een gevaarlijke situatie weet, deze langdurig laat voortbestaan en redelijkerwijs had moeten ingrijpen. Daarom verbieden gemeenten particuliere trampolines in de openbare ruimte vaak of eisen zij dat deze worden weggehaald.

Risicoaanvaarding bij trampolinegebruik

Wie vrijwillig trampolinespringt, aanvaardt tot op zekere hoogte de normale risico’s die bij deze activiteit horen. Een deelnemer moet bijvoorbeeld rekening houden met een verkeerde landing, een ongelukkige sprong of een slecht getimede beweging van een andere springer. Daarom geldt binnen sport- en spelsituaties een verhoogde drempel voor aansprakelijkheid. Dat verandert wanneer iemand abnormaal gevaarlijk handelt of veiligheidsregels ernstig negeert.

Trampolineparken laten bezoekers soms een risicoverklaring of huisreglement ondertekenen. Daarin staat bijvoorbeeld dat springen lichamelijk letsel kan veroorzaken en dat bezoekers instructies, waarschuwingsborden en aanwijzingen van medewerkers moeten opvolgen. Zo’n verklaring kan meewegen bij de beoordeling van wat de deelnemer wist en of het slachtoffer door eigen gedrag aan de schade heeft bijgedragen. Een handtekening ontslaat het trampolinepark echter niet automatisch van aansprakelijkheid. Het park blijft verantwoordelijk voor veilige toestellen, behoorlijk onderhoud, duidelijke instructies en passend toezicht. Een bepaling die de wettelijke aansprakelijkheid tegenover een consument uitsluit, wordt op grond van artikel 6:237 onder f BW vermoed onredelijk bezwarend te zijn. Ook na contractuele risicoaanvaarding kan het park dus aansprakelijk blijven voor een bewezen veiligheidsfout.