Een rechtsbijstandverzekering zorgt ervoor dat de verzekeringsnemer sowieso juridisch advies of bijstand heeft bij een geschil. Toch zijn er vaak ook een aantal beperkingen, bijvoorbeeld bij de vrije advocaatkeuze of bij geschillen omtrent arbeidsovereenkomsten. Daarom is het belangrijk om niet alleen de prijs van rechtsbijstandverzekeringen te vergelijken, maar om ook op andere zaken te letten. Hieronder geven we aan waarop er moet worden gelet.

Vergelijken met andere verzekeringen

Een gezinsrechtsbijstandverzekering kan een goed idee zijn, maar houd er rekening mee dat deze rechtsbijstandverzekering kan overlappen met andere verzekeringen. Als de gezinsrechtsbijstandverzekering bijvoorbeeld al verkeersrechtsbijstand biedt, is het niet nodig om bij de autoverzekering een rechtsbijstandverzekering te nemen. Controleer dit goed en overweeg om ook aan andere verzekeringen te sleutelen.

Dekking van de rechtsbijstandverzekering

Het is zeker niet zo dat een rechtsbijstandverzekering altijd dekking verleent. Voorzienbare geschillen zijn bijvoorbeeld standaard uitgesloten, maar er zijn vaak nog talloze andere uitsluitingen aanwezig. Onder andere bij scheidingen of arbeidsgeschillen is er vaak geen dekking, maar bij veel verzekeraars kan het wel als een aanvullende module worden toegevoegd. Er zijn ook verzekeraars die de dekking uitsluiten wanneer de tegenpartij niet in de Europese Unie woont. Na een botsing met een Amerikaanse automobilist is de rechtsbijstandverzekering dan ook nutteloos. Burenconflicten of conflicten rond tweede woningen zijn eveneens nog vaak uitgesloten. Vergelijk daarom altijd meer dan alleen de prijs en duik ook even in de polisvoorwaarden.

Wie is verzekerd?

Ook dit verschilt naargelang het type rechtsbijstandverzekering. Bij een gezinspolis zijn inwonende familieleden vaak verzekerd, maar bij andere rechtsbijstanddekkingen is dat niet altijd het geval. Denk bijvoorbeeld ook aan de situatie van een au pair, huishoudelijk personeel, reisgenoten of de inzittenden in de auto. Bij het vergelijken van rechtsbijstandverzekeringen is dit iets dat eigenlijk altijd moet worden gecontroleerd.

Wachttijd

Voorzienbare geschillen zijn altijd uitgesloten. De verzekeraar wil dan ook voorkomen dat iemand een rechtsbijstandverzekering afsluit omdat hij een juridische procedure vreest. Daarom worden er in sommige gevallen wachttijden voorzien waarbinnen de verzekeringsnemer geen schade kan claimen. Deze wachttijden kunnen per onderdeel verschillen en bedragen vaak drie tot zes maanden. Ook hier zijn er vaak verschillen tussen verzekeraars en kan vergelijken zeker lonen. Houd er in ieder geval rekening mee dat zelfs na het verlopen van de wachttijd voorzienbare juridische kosten zijn uitgesloten. Een nadelig functioneringsgesprek uit het verleden kan voor een verzekeraar voldoende zijn om niet op te draaien voor juridische kosten bij een ontslagprocedure.

Vrije advocaatkeuze

Vroeger was er niet altijd sprake van een vrije advocaatkeuze, maar het Europees Hof van Justitie heeft dit belang echt wel onderstreept. Daarom is het bij alle rechtsbijstandverzekeraars mogelijk om een beroep te doen op een advocaat die niet voor hen werkt, maar vaak maken ze het de verzekeringsnemer hierbij wel moeilijk of gelden er beperkingen. Zo kan er bijvoorbeeld een hoger eigen risico van toepassing zijn of geldt er een maximumvergoeding voor externe kosten. Ook hier is goed vergelijken aangewezen. Hieronder is de situatie per verzekeraar aangegeven (bron: Consumentenbond, 4 augustus 2020).

VerzekeraarMaximumvergoeding externe kosten (€)Maximumvergoeding als de advocaat strikt genomen niet noodzakelijk is (€)Eigen risico bij een advocaat naar keuze als de advocaat strikt genomen niet noodzakelijk is (€)
a.s.r.60.0006.050250
ABN Amro50.00060000
Aegon30.00030.0000
Allianz60.0006050250
Anker15.000 – 35.00075000
ANWB50.0006050250
Aon Direct60.00010.000250
ARAG15.000 – 50.0006.000 – 12.000250
Centraal Beheer50.00080000
DAS60.0006050250
De Goudse50.00050.0000
De Internationale25.5006500375
Ditzo60.0006050250
FBTO50.00080000
HEMA40.0006050250
ING30.00030.0000
Interpolis50.00080000
Klaverblad100.00025.0000
Nationale-Nederlanden30.00030.0000
OHRA25.0007500250
Reaal25.0006050250
SNS25.0006050250
Unigarant50.0006050250
United Insurance15.00012.000250
Univé50.00010.000250
Vereniging Eigen Huis35.00075000
Verzekeruzelf.nl35.00075000
Voogd & Voogd15.0006000 – 6050250
ZLM50.0005000250

Drempelbedragen

De verzekeraar heeft geen zin om dure juridische kosten te maken voor conflicten met een geringe waarde. Daarom zijn er vaak drempelbedragen van toepassing. Alleen wanneer de schadeclaim boven dat drempelbedrag uitkomt, zal de verzekeraar ondersteuning verlenen. Het drempelbedrag is vrij beperkt en varieert meestal tussen 100 en 250 euro. Bovendien zijn er steeds meer verzekeraars die geen drempelbedrag meer toepassen. Het gaat onder andere om Nationale Nederlanden en Verzekeruzelf.nl.

Lagere vergoeding

Eerder haalden we al aan dat het verzekerd bedrag afneemt wanneer een advocaat strikt genomen niet noodzakelijk is. Daarnaast zijn er ook in sommige geschillen beperkingen opgenomen. Zeker bij zaken die betrekking hebben op het arbeidsrecht is dat vaak het geval. Bij een aantal verzekeraars loopt de dekking dan zelfs terug tot slechts 3.000 euro.

Dekkingsgebied

De rechtsbijstandverzekering heeft vaak een beperkt dekkingsgebied. Dit kan bovendien per type geschil variëren. Bij geschillen uit arbeidsovereenkomsten zijn de beperkingen vaak heel strikt, soms zelfs beperkt tot de Benelux. Bij sommige geschillen zoals verkeerszaken geldt vaak het Europees dekkingsgebied, maar wat daaronder wordt begrepen verschilt opnieuw van verzekeraar tot verzekeraar.

Eigen risico

Net zoals bij andere verzekeringen kan er een eigen risico van toepassing zijn. Een deel van de juridische kosten zijn dan te betalen door de verzekeringsnemer. De meeste verzekeraars hanteren standaard geen eigen risico, behalve wanneer het gaat om de vrije advocaatkeuze. Bij sommige verzekeraars kan het eigen risico wel worden verhoogd. Hierdoor is de premie dan weer lager.

Rechtshulpverlener

Wie verandert naar een andere rechtsbijstandverzekeraar, verandert niet automatisch van rechtshulpverlener. De rechtsbijstandverzekeraars verlenen zelden zelf rechtsbijstand en sluiten daarvoor overeenkomsten met partijen als ARAG. Wie niet tevreden is over de huidige rechtshulpverlener, gaat dus beter even na met wie de andere verzekeraar samenwerkt om nieuwe teleurstellingen te voorkomen.

Veelgestelde vragen over rechtsbijstandverzekeringen

  • Waarom werken sommige verzekeraars met modules?

Sommige rechtsbijstandverzekeringen zijn heel compleet, terwijl andere verzekeraars sommige dekkingen in modules aanbieden. Dat is bijvoorbeeld het geval voor geschillen omtrent fiscaal recht of voor geschillen omtrent arbeidsovereenkomsten. De basisdekking is hierdoor beperkt, maar de prijs ook. Een gepensioneerde heeft bijvoorbeeld geen dekking voor arbeidsovereenkomsten nodig en zou anders te veel betalen voor zijn rechtsbijstandverzekering.

  • Bij welke verzekeraars heb ik recht op een second opinion?

Alle rechtsbijstandverzekeringen hebben een geschillenregeling. Hierbij kan er een beroep worden gedaan op een onafhankelijke derde die nagaat of de verzekeraar of de rechtshulpverlener correct handelt. Doe in ieder geval niet zelf een beroep op een externe expert want deze kosten zijn steeds voor eigen rekening.

  • Heb ik eigenlijk een rechtsbijstandverzekering nodig?

Dat verschilt van situatie tot situatie, maar vaak is een rechtsbijstandverzekering wel interessant. Zelfs studenten kunnen juridische problemen hebben en huurders krijgen het wel vaker aan de stok met hun huurbaas. Het is dus zeker niet zo dat enkel woningeigenaars en werknemers baat hebben bij een rechtsbijstandverzekering. Wel is het zo dat mensen met een laag inkomen recht kunnen hebben op gesubsidieerde rechtsbijstand. De eigen bijdrage is daarbij afhankelijk van het inkomen en varieert tussen 203 en 853 euro (in 2020). Zeker bij een lage eigen bijdrage is een rechtsbijstandverzekering niet altijd interessant.

  • Wat is pre-paid rechtshulp van de verzekeraar?

Sommige verzekeraars bieden klanten die geen rechtsbijstandverzekering hebben de mogelijkheid om voor een vast bedrag op hun rechtshulp te rekenen. Vaak reikt deze hulp wel maar tot aan de rechtbank (het gaat om hulp van een goedkopere jurist en niet van een advocaat) en zijn er ook allerlei beperkingen. Het is bijvoorbeeld niet voor alle geschillen mogelijk en ook bijkomende kosten zijn vaak voor eigen rekening. Een goede rechtsbijstandverzekering is toch nog steeds interessanter.

  • Ik heb al rechtsbijstand via de vakbond. Heb ik dan nog een rechtsbijstandverzekering nodig?

Ja. Lidmaatschap bij een vakbond geeft enkel recht op advies en rechtsbijstand bij arbeids- en inkomensgeschillen. Daarnaast zijn gezinsleden niet meeverzekerd. Voor een volwaardige verzekering blijft een rechtsbijstandverzekering noodzakelijk. De module arbeidsrecht kan dan eventueel wel achterwege worden gelaten.