Studenten zijn jong en begaan misschien al sneller eens een foutje. Niemand neemt het hen in principe kwalijk, maar soms lopen ze toch tegen een aansprakelijkheidsclaim aan. Andere keren kan het dat de student zelf wordt benadeeld. Bijvoorbeeld omdat de verhuurder niet helemaal correct is of omdat de universiteit de student onvoldoende ondersteunt en begeleidt. Studenten maken dan ook meer kans om in aanraking te komen met talloze juridische procedures. Een goede rechtsbijstandverzekering is echt wel noodzakelijk.

Huurrechtelijke problemen

Studenten huren vaak een kamer in de stad waar ze studeren. Zo hoeven ze niet elke dag tientallen of honderden kilometers te reizen. Gelukkig gaat dat meestal goed, maar soms loopt het toch helemaal mis. Bijvoorbeeld omdat de verhuurder weigert om bepaalde onderhoudswerkzaamheden te verrichten. Of omdat de verhuurder de huurovereenkomst wil opzeggen. Sommige hogescholen en universiteiten bieden juridisch advies aan, maar ook dan is het vaak noodzakelijk om de rechter op te zoeken. Met een goede rechtsbijstandverzekering hoeft dat geen probleem te zijn. Lees meer over het huurrecht en de bijzondere situaties waarin studenten kunnen verkeren.

Onderwijsrecht in Nederland

Nederlandse jongeren hebben recht op onderwijs. Dat grondwettelijk recht heeft zich in een veelheid aan wetgeving laten vertalen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het correct examineren van studenten, het recht om al dan niet toegelaten te worden tot een opleiding of het recht op een deugdelijke stagebegeleiding. Als het misloopt, kan de onderwijsinstelling daarvoor aansprakelijk zijn of is het mogelijk om een beslissing aan te vechten. Meer hierover is te lezen op onze pagina over onderwijsrecht in Nederland.

Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)

Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) voert diverse uitvoerende taken uit in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. De taken van DUO zijn heel ruim en uitgebreid. Zo organiseert DUO bijvoorbeeld de schoolexamens, beheert het de onderwijsgegevens, verstrekt het studiefinanciering en int het lesgelden en studieschulden. Voor studenten hebben beslissingen van DUO vaak een grote impact. Dat wil echter nog niet zeggen dat ze ermee akkoord hoeven te gaan. Lees meer over de bezwaarmogelijkheden en de taken van DUO.

Bindend studieadvies hoger onderwijs (BSA)

Op het einde van het eerste studiejaar kan een hogeschool of universiteit aan de alarmbel trekken. De onderwijsinstelling kan de student dan, wanneer de opleiding niet vlot en de student onvoldoende studiepunten heeft, verplichten om met de opleiding te stoppen. Dat kan echter alleen als er geen bijzondere omstandigheden gelden. In het andere geval is het raadzaam om bezwaar aan te tekenen. Voor meer informatie hieromtrent verwijzen we studenten door naar de pagina over het bindend studieadvies hoger onderwijs (BSA).

Situaties waarbij een student een rechtsbijstandverzekering kan gebruiken

Studenten denken vaak dat een rechtsbijstandverzekering voor hen niet nuttig is. Niets is minder waar. Een aantal praktische situaties bewijzen het nut van een rechtsbijstandverzekering voor studenten.

De student is het niet eens met een cijfer

Wanneer een student het niet eens is met het resultaat van een tentamen, paper of scriptie kan hij daartegen optreden. Het belangrijkste blijft natuurlijk wel om eerst even het gesprek aan te knopen met de examinator. Misschien ging het wel om een vergissing en wil de examinator het een en ander aanpassen? Als dat niet het geval is, kan er beroep worden aangetekend bij het CBE. Dit moet wel binnen de zes weken na de bekendmaking van het cijfer gebeuren.

Om in beroep te gaan moet de student een beroepschrift maken en verzenden naar het CBE. In dit beroepsschrift moet de student aangeven waarom hij het niet eens is met het cijfer dat werd toegekend. Hierbij kan de student zich op diverse redenen beroepen. Op juridisch vlak is er vaak het een en ander mogelijk. Zo kan er bijvoorbeeld sprake zijn van onredelijke besluitvorming of kan het besluit niet aan het motiveringsbeginsel voldoen. Een jurist is hier een belangrijke hulp. Via de rechtsbijstandsverzekeraar is het mogelijk om juridische hulp te verkrijgen.

Uitstel krijgen voor het verval van cijfers

Sinds 2017 vervallen studieresultaten enkel wanneer de getoetste kennis verouderd is. Binnen medische studies wordt vaak snel aangenomen dat de kennis verouderd is. Voor studenten die wat langer nodig hebben om hun diploma te behalen, is zo'n situatie natuurlijk problematisch.

Een student hoeft echter niet akkoord te gaan met het vervallen van studieresultaten. Hij kan een verzoek indienen bij de examencommissie om de studieresultaten toch te verlengen. Dan moet de student wel aantonen waarom de kennis volgens hem nog steeds relevant en niet verouderd is. Daarnaast moet de student aangeven welke persoonlijke omstandigheden ervoor zorgden dat het diploma niet tijdig werd behaald.

Zich verzetten tegen het verplicht maken van studiekosten

Sommige onderwijsinstellingen maken het nogal bont met studiereizen. Studenten moeten dan een dure buitenlandse studiereis bekostigen in ruil voor enkele studiepunten. Niet alle studenten kunnen dat betalen. Er moet dan altijd nagegaan worden wat een onderwijsinstelling naar redelijkheid van een student kan eisen. Zo is het bijvoorbeeld redelijk dat de student een labjas moeten aanschaffen, maar een studiereisje naar Australië gaat natuurlijk over de schreef.

Zij kunnen de onderwijsinstelling dan vragen om hen een gratis alternatief aan te bieden zodat ze toch hun studiepunten kunnen behalen. Wanneer de onderwijsinstelling niet tot actie overgaat, heeft de student twee opties:

  • Het beleid van de onderwijsinstelling aanvechten
  • Niet overgaan tot betaling, niet meegaan op de studiereis en het cijfer 1 ontvangen. Vervolgens hiertegen bezwaar of beroep aantekenen om alsnog in het gelijk te worden gesteld

Studiefinancieringsproblemen

Mbo-scholieren hebben vanaf 18 jaar recht op studiefinanciering, net zoals studenten die aan een universiteit of hogeschool studeren (ongeacht de leeftijd). Anderzijds vervalt dit recht wanneer ze voldoende hoge inkomsten hebben. Ook een Wajong-uitkering telt bijvoorbeeld mee. Wanneer de grens wordt overschreden, moet de student de studiefinanciering en de kostprijs van de OV-studentenkaart terugbetalen. Wanneer er geen reden is om de studiefinanciering terug te vragen, moet het vervolgens na de studie maandelijks worden terugbetaald over een periode van 15 jaar. Hierop is rente van toepassing.

Met betrekking tot de studiefinanciering kunnen er wel wat twistpunten ontstaan. Zo kan een student het bijvoorbeeld niet eens zijn met de hoogte van de OV-schuld of met de beslissing om de studiefinanciering niet toe te kennen. De student kan daar dan bezwaar tegen aantekenen. Dit moet binnen de zes weken na de beslissing gebeuren. Het ook met deze beslissing niet eens? Dan is er andermaal een termijn van zes weken om opnieuw in beroep te gaan. Juridische bijstand is aangewezen en een rechtsbijstandverzekering kan daarvoor een goede oplossing bieden.

Niet eens met een beslissing van het College van Bestuur

wanneer een student het niet eens is met een besluit van het College van Bestuur, bijvoorbeeld om de student niet in te schrijven, is het eveneens mogelijk om hiertegen bezwaar aan te tekenen. Daarvoor dient de student een bezwaarschrift bij het College van Bestuur in. In het bezwaarschrift geeft de student natuurlijk aan waarom hij of zij het niet eens is met de beslissing.

De geschillencommissie zal vervolgens de situatie bekijken en een advies uitbrengen. Soms gaat de geschillencommissie ook na of er een regeling tussen de student en het College van Bestuur kan getroffen worden. In ieder geval heeft het College van Bestuur maximaal tien weken de tijd om tot een beslissing over te gaan. Is de student het niet eens met deze beslissing? Dan kan de student ook altijd nog beroep indienen bij het CBHO.

Verzoek om gemiste studieonderdelen alsnog te volgen

Studievertraging kan nadelige gevolgen hebben. Zo kunnen eerder behaalde resultaten misschien wel vervallen. Wanneer zo'n risico bestaat, kan de student een verzoek indienen om bepaalde gemiste studieonderdelen alsnog te mogen volgen om zo de studievertraging te beperken. Er moet dan wel sprake zijn van bijzondere omstandigheden. Wat bijzondere omstandigheden zijn, staat niet vast. Hierover kunnen discussies ontstaan. Soms is het ook niet helemaal duidelijk of de studievertraging wel echt het gevolg is van de bijzondere omstandigheden. Hierdoor kan het verzoek door het bestuur worden afgewezen. Daar kan de student dan weer beroep tegen aantekenen.

Veelgestelde vragen over juridische problemen bij studenten

  • Ben ik als student automatisch meeverzekerd op de rechtsbijstandverzekering van mijn ouders?

Neen. Meerderjarige studenten moeten zelf hun verzekeringen afsluiten, net zoals dat het geval is voor de zorgverzekering. Wel is het mogelijk om de student via de rechtsbijstandverzekering van de ouders mee te laten verzekeren. Vaak is dat financieel ook interessanter dan een eigen rechtsbijstandverzekering.

  • Wat dekt de rechtsbijstandverzekering?

De rechtsbijstandverzekering vergoedt de kosten die worden gemaakt in het kader van het rechtsverkeer. Dit kan in natura (juristen van de verzekeraar) of in geld zijn (beschikbaar bedrag voor een advocaat naar keuze). Elke verzekeraar hanteert daarbij eigen voorwaarden en beperkingen en dat maakt rechtsbijstandverzekeringen vergelijken er natuurlijk niet eenvoudiger op. Vaak moet er even gekeken worden welke modules al dan niet interessant zijn voor de student.

Standaard dekt de rechtsbijstandverzekering vrijwel altijd schademeldingen, conflicten met de overheid, contractuele geschillen, personen- en familierecht (minder interessant voor de student) en strafzaken waarbij er geen sprake is van opzet. Wat de optionele dekkingen betreft, zijn de woondekking (bv. problemen met de verhuurder van de kamer), de verkeersdekking (dekt alle juridische geschillen die in het verkeer ontstaan, dus ook als de student met de fiets rijdt) en de arbeidsdekking (bv. juridisch geschil over het ontslag bij de studentenbaan) interessant.

  • Is er een wachttijd bij de rechtsbijstandverzekering voor studenten?

Ja. Via de wachttijd is de verzekeraar zeker dat de student geen rechtsbijstandverzekering neemt wanneer een conflict in de pijplijn zit. Hoe lang de wachttijd is, verschilt van verzekeraar tot verzekeraar. Reken gemiddeld op een wachttijd van 6 tot 15 weken.

  • Kan ik als student gratis juridisch advies krijgen?

Sommige hogescholen en universiteiten bieden de mogelijkheid aan om intern gratis juridisch advies in te winnen. Vaak wordt daarbij een beroep gedaan op studenten die een juridische opleiding volgen. Een voorbeeld van zo'n initiatief is het Juridisch Studentenloket aan Hogeschool Utrecht. Daarnaast kunnen studenten ook een beroep doen op het Landelijk Studenten Rechtsbureau, waar ook studenten aan de slag zijn om er gratis een eerste advies uit te brengen. Bij complexe vragen is het vrijwel altijd aangewezen om professionele hulp in te schakelen. Via de rechtsbijstandverzekering krijgt de student de juiste ondersteuning.

  • Dekt mijn rechtsbijstandverzekering ook juridische conflicten in het buitenland?

Er zijn grote verschillen tussen verzekeraars, maar meestal blijven de dekkingen beperkt tot Nederland zelf. Sommige verzekeraars bieden soms ook dekking in Europa, bijvoorbeeld bij geschillen over vakantiehuizen in het buitenland. Bij studies in het buitenland kan er wel eens een extra dekking worden toegevoegd. Er bestaan eveneens speciale rechtsbijstandverzekeringen die net voor het buitenland zijn ontworpen, bijvoorbeeld voor expats.