Een rechtsbijstandverzekering is een verzekering die ondersteuning biedt bij juridische problemen. Denk bijvoorbeeld aan juridische hulp bij ontslag, omdat het bedrijf waar je werkt, gaat reorganiseren. Of als je een ongeluk veroorzaakt in het verkeer en er met de tegenpartij niet uitkomt. Je moet dan weten wat de wettelijke rechten en plichten zijn. Met een rechtsbijstandverzekering worden de kosten voor juridische hulp vergoed door de verzekeraar.

Is een rechtsbijstandverzekering verplicht?

Niet alle verzekeringen zijn verplicht. Een rechtsbijstandverzekering is niet verplicht, maar wel handig om te hebben. Deze beschermt je namelijk tegen gepeperde rekeningen van een advocaat, als je juridische hulp nodig hebt.

Een rechtsbijstandverzekering is in Nederland niet verplicht omdat Nederlanders vroeger hulp kregen van de staat. Arbeiders kregen hulp van de vakbond. Dat vangnet is er nu haast niet meer. Daardoor zijn advocaatkosten nu voor eigen rekening. De meeste mensen kunnen deze hoge kosten niet zelf dragen. Daarom is een rechtsbijstandverzekering niet verplicht, maar wel een goed idee.

Wat kost een advocaat?

‘Hoge kosten’, dat klinkt een beetje vaag. Laten we daarom de kosten van een advocaat concreet maken. De kosten van een advocaat liggen meestal tussen de 200 euro en 300 euro per uur. We hebben het dan over advocaten met een relatief klein kantoor en zonder een bepaald specialisme.

Specialisten kosten soms wel 400 euro per uur. De kantoorkosten hebben we dan nog niet meegerekend. Conclusie: bij gecompliceerde zaken is het voor de meeste Nederlanders onmogelijk om deze kosten op te brengen. Daarom zien ze af van verdere actie, met alle gevolgen van dien. Dit soort situaties zijn te voorkomen met een rechtsbijstandverzekering.

Zo werkt een rechtsbijstandverzekering

Wie een rechtsbijstandverzekering heeft, mag rekenen op hulp van juristen bij een conflict. Het is belangrijk dat je deze verzekering uit voorzorg afsluit, en er niets pas aan denkt als je een conflict hebt. Dat wordt namelijk niet vergoed, omdat het een situatie is die je ziet aankomen.

Heb je een conflict? Dan bel je met de verzekeraar. De verzekeraar gaat dan op zoek naar een jurist of specialist die in dienst is bij de verzekeraar. Het kan zijn dat je moet uitwijken naar externe partijen. In dat geval kun je zelf een andere advocaat of specialist kiezen. Voor deze externe kosten ben je verzekerd.

Externe kosten?

Misschien had je tot voor kort nog nooit van het fenomeen ‘externe kosten’ bij een verzekering gehoord. Dit zijn de kosten die de verzekeraar moet maken om werk uit te besteden. Dit komt voor als er externe bureaus, juristen, advocaten of andere deskundigen moeten worden ingehuurd.

‘Ik kom nooit in de juridische problemen’

De meeste Nederlanders denken dat ze nooit in de juridische problemen komen. Maar iedereen zich in de maatschappij beweegt, kan in een conflict belanden. Je kunt bijvoorbeeld aansprakelijk gesteld worden. Je bent het er niet mee eens, dus je wilt niet schikken. Maar een advocaat kost al snel duizenden euro’s. Dan komt het goed uit als je een rechtsbijstandverzekering hebt.

Wellicht denk je: ‘Dat is weggegooid geld!’, maar als je er iets langer over nadenkt, kom je erachter dat de kosten van een rechtsbijstandverzekering lager zijn dan de kosten van een dure rechtszaak, waarbij ook nog eens de proceskosten komen kijken.

Zelf modules uitzoeken

Je hoeft je niet op de meest uitgebreide manier te verzekeren. Bij sommige verzekeraars kun je zelf de modules uitzoeken die je nodig hebt. Zo kun je bijvoorbeeld kiezen voor de modules ‘Consument, Wonen en Inkomen’ in combinatie met ‘Ongeval’, terwijl je ‘Familie en Vermogen’ liever niet meeverzekerd. Dat mag je zelf bepalen.

Met de dekking ‘Consument’ ben je verzekerd voor problemen waar je als consument mee te maken krijgt. Denk bijvoorbeeld aan een probleem bij de aankoop van een auto.

De dekking ‘Inkomen’ verzekert je voor conflicten over je werk. Bijvoorbeeld als je ontslagen wordt, of als je overhoopligt met de werkgever over het pensioen of een uitkering.

Verzeker je ‘Wonen’ mee? Dan verzeker je je voor conflicten over je huur- of koopwoning. Dit kan gaan over het huren of het open van een huis, of over een mislukte verbouwing. Meningsverschil met de buren? Dan ben je waarschijnlijk ook verzekerd.

Kies je ook voor de dekking ‘Verkeer’? Dan verzeker je je voor alle conflicten die in het verkeer ontstaan. Bijvoorbeeld als je het niet eens bent met de schadeafhandeling na een ongeluk. Dit kan een nuttige aanvulling zijn op je autoverzekering of motorverzekering.

Wachttijd

Na het afsluiten van een rechtsbijstandverzekering heb je te maken met de wachttijd. Deze wachttijd is kunstmatig. Dat houdt in dat er niet echt een wachtlijst is, maar dat je een tijdje moet wachten tot je verzekerd bent. Dit doen verzekeraars om te voorkomen dat je een verzekering afsluit omdat je een conflict op zeer korte termijn verwacht, of omdat je al in een conflict beland bent.

De wachttijd verschilt per verzekeraar en per module. Bij de ene verzekeraar bedraagt de wachttijd een paar maanden, terwijl anderen zelfs jaren hanteren. Daarentegen zijn er ook verzekeraars die geen wachttijd hebben. Daar geldt overigens nog steeds dat bestaande conflicten of te verwachten conflicten niet zijn verzekerd.

De voorwaarden

Kijk bij het afsluiten van een verzekering goed naar de polisvoorwaarden. Bij een rechtsbijstandverzekering komt vaak voor dat de verzekeraar een zogenaamde ‘franchise’ instelt. Dit houdt in dat er een minimum schadebedrag moet zijn. Zo wordt voorkomen dat mensen misbruik maken van de verzekering en voor iedere kleinigheid aankloppen bij de verzekeraar.

De franchise is dus een soort drempelbedrag. De meeste verzekeraars werken met een minimale schade van 200 euro. Heb je voor 50 euro een paar schoenen gekocht waar de zolen al van loslaten, en lig je overhoop met de verkoper? Dan doet de verzekeraar niets, zelfs als je wel verzekerd bent.

Eigen risico

Het kan zijn dat je een eigen risico moet betalen bij het aanmelden van een claim. Dit is vergelijkbaar met het eigen risico bij de zorgverzekeraar. Je moet dan een eigen bijdrage betalen voor juridische ondersteuning. De meeste verzekeraars werken alleen met een eigen risico als er externe kosten moeten worden gemaakt.

Rechtsbijstandverzekeringen worden door veel verschillende verzekeraars aangeboden. Daardoor kunnen ze sterk verschillen in de prijs en in de voorwaarden. Daarom is het verstandig om deze verzekeringen met elkaar te vergelijken.

Veelgestelde vragen omtrent rechtsbijstandverzekeringen

  • Kan ik altijd een rechtsbijstandverzekering afsluiten?

In sommige gevallen is het niet mogelijk een rechtsbijstandverzekering af te sluiten. Bijvoorbeeld als je verwikkeld bent geraakt in een lopend conflict of als je redelijkerwijs kunt verwachten dat er binnenkort een conflict aankomt. Dat noemt de verzekeringswereld ‘een brandend huis verzekeren’. Dat wordt nooit gedaan.

Het komt voor dat je, ook als je verwikkeld bent in een conflict, je alsnog een rechtsbijstandverzekering kan afsluiten. Het conflict is dan uitgesloten van de dekking. Het is beter om het conflict te melden dan te verzwijgen, anders kan de verzekeraar alsnog een zaak afwijzen en komen de kosten daarvan voor eigen rekening.

  • Kan ik met een rechtsbijstandverzekering voor ieder geschil een rechtszaak starten?

Nee, je kunt niet voor iedere onenigheid een rechtszaak starten en dit bij de verzekering claimen. De verzekeraar bepaalt of het mogelijk is een proces te starten. De verzekeraar kijkt daarbij vooral naar de schuldvraag: wie heeft er gelijk? Bij een gedeeltelijke schuld is de verzekeraar geneigd de zaak af te wijzen.

Als een verzekeraar de zaak besluit aanhangig te maken, mag de verzekerde vaak zelf een juridisch adviseur of een advocaat kiezen.

Vaak geldt een ‘franchise’. Dit is het drempelbedrag waarvoor een verzekerde schade moet hebben. Het geschil wordt dan alleen vergoed als het financiële belang van de verzekerde boven een bepaald bedrag uitkomt.

  • Werkt de verzekering met een eigen risico?

Sommige verzekeraars werken met een eigen risico. Dan dient de verzekerde een eigen bijdrage te betalen voor juridische ondersteuning. Dit komt bijvoorbeeld voor wanneer er externe kosten worden gemaakt. Externe kosten zijn de kosten die gemaakt worden wanneer een verzekeringsmaatschappij werk moet uitbesteden. Dat kan voorkomen als er een gespecialiseerde jurist van een extern kantoor aan de zaak moet werken.

  • Wat is een dekkingsgebied?

Het dekkingsgebied is het gebied waarbinnen de verzekerde aanspraak kan maken op de rechtsbijstandverzekering. In veel gevallen valt alleen Nederland binnen de dekking, maar er zijn ook verzekeringen met een dekking voor de Benelux, Europa of zelfs daarbuiten.

Bekijk altijd van tevoren welk dekkingsgebied van toepassing is. Wellicht is een groter dekkingsgebied noodzakelijk. 

  • Is een rechtsbijstandverzekering noodzakelijk?

De meeste Nederlanders gaan ervanuit dat ze nooit betrokken zullen raken bij een geschil waarbij rechtshulp van pas moet komen. Dat is een feit: de meeste Nederlanders hebben geen rechtshulp nodig. Desondanks is deze verzekering het overwegen waard.

Met een rechtsbijstandverzekering heeft de verzekerde namelijk snel en gemakkelijk toegang tot juridisch advies. Bovendien kunnen de kosten voor de afhandeling van een geschil snel oplopen. De kosten voor een advocaat lopen uiteen van 70 euro per uur tot honderden euro’s per uur. Dan is het betalen van een premie vaak voordeliger.

Een verzekeraar kan in het geval van een conflict en bij het starten van een rechtszaak veel werk uit handen nemen. Je bepaalt zelf of je een rechtsbijstandverzekering noodzakelijk vindt, maar de hiervoor genoemde redenen maken wel duidelijk waarom het overwogen kan worden.