Een rechtsbijstandverzekering is een verzekering die ondersteuning biedt bij juridische problemen. Denk bijvoorbeeld aan juridische hulp bij ontslag, omdat het bedrijf waar je werkt, gaat reorganiseren. Of als je een ongeluk veroorzaakt in het verkeer en er met de tegenpartij niet uitkomt. Je moet dan weten wat de wettelijke rechten en plichten zijn. Met een rechtsbijstandverzekering worden de kosten voor juridische hulp vergoed door de verzekeraar.

Wat is een rechtsbijstandverzekering?

Een rechtsbijstandverzekering is een verzekering die de verzekerde bijstaat in het rechtsverkeer. De verzekerde geniet dan in de eerste plaats van juridische bijstand, zoals van omstandig advies van een advocaat of jurist. Vaak werkt de verzekeraar daarvoor samen met een juridische bijstandsverlener waarop een beroep kan worden gedaan. Het is ook mogelijk om extern advies in te winnen, maar daarbij gelden wel vaker een aantal beperkingen of ongunstige voorwaarden. Eventueel kan er in samenspraak met de verzekeraar een procedure voor de rechtbank of voor een geschillenorgaan worden opgestart. Dan zal de verzekeraar (een deel van) de kosten vergoeden.

Een rechtsbijstandverzekering wordt nooit voor alle juridische conflicten aangegaan, zelfs niet wanneer het om een algemene rechtsbijstandverzekering gaat. Zo bieden sommige formules enkel rechtsbijstand bij verkeersgeschillen, terwijl andere formules ook dekking bieden tegen consumentengeschillen.

Is een rechtsbijstandverzekering verplicht?

Niet alle verzekeringen zijn verplicht. Een rechtsbijstandverzekering is niet verplicht, maar wel handig om te hebben. Deze beschermt je namelijk tegen gepeperde rekeningen van een advocaat, als je juridische hulp nodig hebt.

Een rechtsbijstandverzekering is in Nederland niet verplicht omdat Nederlanders vroeger hulp kregen van de staat. Arbeiders kregen hulp van de vakbond. Dat vangnet is er nu haast niet meer. Daardoor zijn advocaatkosten nu voor eigen rekening. De meeste mensen kunnen deze hoge kosten niet zelf dragen. Daarom is een rechtsbijstandverzekering niet verplicht, maar wel een goed idee.

Wat kost een advocaat?

‘Hoge kosten’, dat klinkt een beetje vaag. Laten we daarom de kosten van een advocaat concreet maken. De kosten van een advocaat liggen meestal tussen de 200 euro en 300 euro per uur. We hebben het dan over advocaten met een relatief klein kantoor en zonder een bepaald specialisme.

Specialisten kosten soms wel 400 euro per uur. De kantoorkosten hebben we dan nog niet meegerekend. Conclusie: bij gecompliceerde zaken is het voor de meeste Nederlanders onmogelijk om deze kosten op te brengen. Daarom zien ze af van verdere actie, met alle gevolgen van dien. Dit soort situaties zijn te voorkomen met een rechtsbijstandverzekering.

Zo werkt een rechtsbijstandverzekering

Wie een rechtsbijstandverzekering heeft, mag rekenen op hulp van juristen bij een conflict. Het is belangrijk dat je deze verzekering uit voorzorg afsluit, en er niets pas aan denkt als je een conflict hebt. Dat wordt namelijk niet vergoed, omdat het een situatie is die je ziet aankomen.

Heb je een conflict? Dan bel je met de verzekeraar. De verzekeraar gaat dan op zoek naar een jurist of specialist die in dienst is bij de verzekeraar. Het kan zijn dat je moet uitwijken naar externe partijen. In dat geval kun je zelf een andere advocaat of specialist kiezen. Voor deze externe kosten ben je verzekerd.

Externe kosten?

Misschien had je tot voor kort nog nooit van het fenomeen ‘externe kosten’ bij een verzekering gehoord. Dit zijn de kosten die de verzekeraar moet maken om werk uit te besteden. Dit komt voor als er externe bureaus, juristen, advocaten of andere deskundigen moeten worden ingehuurd.

‘Ik kom nooit in de juridische problemen’

De meeste Nederlanders denken dat ze nooit in de juridische problemen komen. Maar iedereen die zich in de maatschappij beweegt, kan in een conflict belanden. Je kunt bijvoorbeeld aansprakelijk gesteld worden. Je bent het er niet mee eens, dus je wilt niet schikken. Maar een advocaat kost al snel duizenden euro’s. Dan komt het goed uit als je een rechtsbijstandverzekering hebt.

Wellicht denk je: ‘Dat is weggegooid geld!’, maar als je er iets langer over nadenkt, kom je erachter dat de kosten van een rechtsbijstandverzekering lager zijn dan de kosten van een dure rechtszaak, waarbij ook nog eens de proceskosten komen kijken.

Wachttijd bij rechtsbijstandsverzekeringen

Na het afsluiten van een rechtsbijstandverzekering heb je te maken met de wachttijd. Deze wachttijd is kunstmatig. Dat houdt in dat er niet echt een wachtlijst is, maar dat je een tijdje moet wachten tot je verzekerd bent. Dit doen verzekeraars om te voorkomen dat je een verzekering afsluit omdat je een conflict op zeer korte termijn verwacht, of omdat je al in een conflict beland bent.

De wachttijd verschilt per verzekeraar en per module. Bij de ene verzekeraar bedraagt de wachttijd een paar maanden, terwijl anderen zelfs jaren hanteren. Daarentegen zijn er ook verzekeraars die geen wachttijd hebben. Daar geldt overigens nog steeds dat bestaande conflicten of te verwachten conflicten niet zijn verzekerd.

De voorwaarden

Kijk bij het afsluiten van een verzekering goed naar de polisvoorwaarden. Bij een rechtsbijstandverzekering komt vaak voor dat de verzekeraar een zogenaamde ‘franchise’ instelt. Dit houdt in dat er een minimum schadebedrag moet zijn. Zo wordt voorkomen dat mensen misbruik maken van de verzekering en voor iedere kleinigheid aankloppen bij de verzekeraar.

De franchise is dus een soort drempelbedrag. De meeste verzekeraars werken met een minimale schade van 200 euro. Heb je voor 50 euro een paar schoenen gekocht waar de zolen al van loslaten, en lig je overhoop met de verkoper? Dan doet de verzekeraar niets, zelfs als je wel verzekerd bent.

Eigen risico

Het kan zijn dat je een eigen risico moet betalen bij het aanmelden van een claim. Dit is vergelijkbaar met het eigen risico bij de zorgverzekeraar. Je moet dan een eigen bijdrage betalen voor juridische ondersteuning. De meeste verzekeraars werken alleen met een eigen risico als er externe kosten moeten worden gemaakt.

Rechtsbijstandverzekeringen worden door veel verschillende verzekeraars aangeboden. Daardoor kunnen ze sterk verschillen in de prijs en in de voorwaarden. Daarom is het verstandig om deze verzekeringen met elkaar te vergelijken.

Beperkingen op de rechtsbijstandverzekering

Net zoals bij andere verzekeringen kent ook de rechtsbijstandverzekering vaak een aantal beperkingen. Elke verzekeraar kiest ten slotte zelf welke uitsluitingen of beperkingen hij oplegt. Eenduidigheid is hier zeker niet en daarom is het belangrijk om even in de polisvoorwaarden te snuisteren. Zaken waarop moet worden gelet:

  • De aard van de gedekte conflicten en welke conflicten expliciet zijn uitgesloten
  • De vorm van de dekking (bv. enkel mediation of ook procedures voor de rechter?)
  • Het maximaal verzekerde bedrag voor specifieke conflicten
  • Wie van het gezin wordt meeverzekerd (bv. ook uitwonende, studerende kinderen?)
  • Wachttermijnen
  • Dekkingsgebied
  • Beperkingen op de vrije advocaatkeuze

Zelf modules uitzoeken voor de juiste dekking

Je hoeft je niet op de meest uitgebreide manier te verzekeren. Bij sommige verzekeraars kun je zelf de modules uitzoeken die je nodig hebt. Zo kun je bijvoorbeeld kiezen voor de modules ‘Consument, Wonen en Inkomen’ in combinatie met ‘Ongeval’, terwijl je ‘Familie en Vermogen’ liever niet meeverzekerd. Dat mag je zelf bepalen.

Consumentenrecht

Met de dekking ‘Consument’ ben je verzekerd voor problemen waar je als consument mee te maken krijgt. Denk bijvoorbeeld aan een probleem bij de aankoop van een auto.

Vermogensrecht

De dekking ‘Inkomen’ verzekert je voor conflicten over je werk. Bijvoorbeeld als je ontslagen wordt, of als je overhoopligt met de werkgever over het pensioen of een uitkering.

Verzeker je ‘Wonen’ mee? Dan verzeker je je voor conflicten over je huur- of koopwoning. Dit kan gaan over het huren of het open van een huis, of over een mislukte verbouwing. Meningsverschil met de buren? Dan ben je waarschijnlijk ook verzekerd.

Verkeersrechtsbijstand

Kies je ook voor de dekking ‘Verkeer’? Dan verzeker je je voor alle conflicten die in het verkeer ontstaan. Bijvoorbeeld als je het niet eens bent met de schadeafhandeling na een ongeluk. Dit kan een nuttige aanvulling zijn op je autoverzekering of motorverzekering.

Gezinsrechtsbijstand

Naast de persoonlijke dekking is het mogelijk om meteen het volledige gezin onder de rechtsbijstandverzekering onder te brengen. Dit is voordeliger dan iedereen individueel te verzekeren. Bij een aantal verzekeraars is het dan ook mogelijk om echtscheidingsmediation aan de rechtsbijstandverzekering toe te voegen. Als er een rechter aan te pas moet komen, valt dit meestal buiten de dekking.

Sociale verzekeringen of inkomen

Onder de dekking sociale verzekeringen vallen alle conflicten met sociale verzekeringen of sociale voorzieningen, zoals conflicten omtrent de kinderbijslag. Dit wordt steeds vaker ondergebracht onder een ruimere “inkomensdekking”. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook conflicten over studiefinanciering, loon, ontslag, pensioen, arbeidsongeschiktheid enzovoort.

Contractenrecht

Het contractenrecht is niet met een enkele module te verzekeren, maar zit onder diverse andere modules verscholen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de huurovereenkomst (woonmodule), arbeidsovereenkomsten (inkomensmodule) en koopovereenkomsten (consumentenmodule).

Erfrecht

Het erfrecht is niet altijd standaard gedekt door een algemene rechtsbijstandverzekering. Vaak zit het onder andere modules. Soms gaat het echt om een aparte erfrechtmodule, maar het kan bijvoorbeeld ook onder een module ‘personen- en familierecht' zijn ondergebracht. In ieder geval dekt deze module conflicten omtrent erfenissen, maar de exacte dekking verschilt van verzekeraar tot verzekeraar. Het kan bijvoorbeeld enkel om mediation gaan, maar soms is ook een procedure voor de rechtbank mogelijk of zijn zelfs de bijhorende belastingconflicten verzekerd.

Personen- en familierecht

Onder deze module vallen de juridische kosten die in de familiesfeer worden gemaakt, bijvoorbeeld bij een scheiding of erfenis (soms worden ze via een aparte module aangeboden), maar bijvoorbeeld ook bij adoptie of curatele. In de polisvoorwaarden staat steeds aangegeven wat er al dan niet gedekt is. Conflicten over samenlevingsverbanden zijn bijvoorbeeld vaak uitgesloten.

Fiscaal recht en vermogensrecht

De dekking fiscaal recht wordt vaak samen met een dekking vermogensrecht aangeboden. Onder de dekking vermogensrecht vallen allerlei conflicten die betrekking hebben op het vermogen, bijvoorbeeld een conflict bij de verkoop van aandelen of bij een conflict met de vermogensbeheerder. Onder de dekking fiscaal recht vallen dan weer de conflicten omtrent een opgelegde belastingaanslag. Deze module is vaak vrij duur en voor veel mensen niet nodig.

Bestuursrecht

Hieronder vallen allerlei geschillen met overheden. Een voorbeeld hiervan is het niet verkrijgen van een vergunning. Dergelijke bestuursrechtelijke geschillen zijn vaak onder verschillende verzekeringen ondergebracht, zoals de dekking vermogensrecht of de dekking consument en wonen. Er gelden bovendien vaak een aantal uitsluitingen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de aanvraag voor de ingangsdatum van de rechtsbijstandverzekering werd ingediend.

Bouwrecht

Ook hier geldt dat dergelijke dekkingen vaak onder verschillende modules zijn ondergebracht. Bouwgeschillen kunnen dan ook met diverse rechtstakken verbonden zijn. Zo kan er een probleem zijn met de vergunning, met de buren of kunnen er ongevallen op de werf plaatsvinden. Om echt zeker te zijn, is het dan ook beter om te kiezen voor een specifieke rechtsbijstandverzekering. Onder andere DAS en Aon hebben een rechtsbijstandverzekering ontwikkeld in samenwerking met Bouwend Nederland Advies.

Arbeidszaken

Arbeidszakken vallen onder de module werk die vaak ook samen met de inkomensmodule wordt aangeboden. Hieronder vallen diverse conflicten omtrent arbeidscontracten, loonbetalingen, schade tijdens het werk, ontslag, boetebedingen enzovoort.

Aankoop en verkoop van onroerende zaken

Bij het kopen van een huis of grond kunnen er natuurlijk veel conflicten ontstaan. De dekking wonen zal meestal een uitweg bieden. Onder deze dekking vallen allerlei conflicten die te maken hebben met het huis, waaronder ook huurconflicten of problemen over de grensafsluiting.

Meningsverschil met de eigen verzekeraar

In de polisvoorwaarden staat steeds hoe een conflict moet verlopen. Daarbij wordt vaak veel macht in de handen van de verzekeraar gelegd. Zo moet de verzekeraar bijvoorbeeld toestemming verlenen voor het inschakelen van een specialist of voor het erkennen van schuld. Soms is de verzekerde het niet eens met zijn verzekeraar en kan er een conflict ontstaan. De rechtsbijstandverzekering zal in principe nooit dekking verlenen voor conflicten met de eigen verzekeraar.

Wel zijn er mogelijkheden om zelf in te gaan tegen de beslissingen van de verzekeraar. In de polisvoorwaarden is steeds de beroepsprocedure aangegeven. Over het algemeen is het zo dat er daarbij een beroep wordt gedaan op een onafhankelijke deskundige. Zo kan een andere, onafhankelijke advocaat oordelen of de verzekeraar wel gelijk had bij zijn beoordeling. Beslist de andere advocaat dat procederen toch aangewezen is? Dan is het vaak toegestaan om de verdere procedure door deze advocaat te laten voeren.

Rechtsbijstandverzekeringen vergelijken

De zogenaamde kleine lettertjes spelen een belangrijke rol bij rechtsbijstandverzekeringen. Zij bepalen vaak wat mogelijk is en wat de beperkingen zijn. Zeker bij de vrije advocaatkeuze zijn er soms grote verschillen mogelijk, terwijl er vaak ook afwijkende drempelbedragen zijn en ook de prijzen al eens sterk kunnen verschillen. Goed vergelijken is dan ook heel belangrijk.

Meer informatie over rechtsbijstandverzekeringen vergelijken →

Kosten van de rechtsbijstandverzekering

De kostprijs van de rechtsbijstandverzekering is van veel factoren afhankelijk. De dekking speelt daarbij een belangrijk rol, net zoals de gezinssamenstelling. Daarom raden wij aan om bij het vergelijken van rechtsbijstandverzekeringen niet alleen met de prijs rekening te houden. Anderzijds is het wel belangrijk om te weten hoe de prijs van de rechtsbijstandverzekering wordt bepaald.

Meer informatie over de kostprijs van de rechtsbijstandverzekering →

Overstappen van rechtsbijstandverzekering

Door over te stappen van rechtsbijstandverzekering is er soms een flinke besparing mogelijk. Toch wil dat niet zeggen dat de verzekerde daarom automatisch bij een andere rechtshulpverlener terechtkomt. En er zijn ook een aantal aandachtspunten waar men rekening mee moet houden.

Meer informatie over het overstappen van rechtsbijstandverzekering →

Besparen op de rechtsbijstandverzekering

Overstappen van rechtsbijstandverzekering is heus niet de enige manier om te besparen op de rechtsbijstandverzekering. Meer nog: soms volstaan kleine aanpassingen of één telefoontje naar de verzekeraar om te beginnen met besparen. Bekijk zeker even de mogelijkheden en betaal niet te veel voor de rechtsbijstandverzekering.

Meer informatie over het besparen op de rechtsbijstandverzekering →

Rechtsbijstandverzekeraars in Nederland

Er zijn talloze rechtsbijstandverzekeraars in Nederland, maar over het algemeen werken ze met een handvol juridische bijstandsverleners. Wie niet tevreden is van de huidige bijstand, doet er goed aan om even te controleren met wie andere verzekeraars samenwerken. Daarnaast hebben alle rechtsbijstandverzekeraars hun eigen voor- en nadelen. Ook daar dient men natuurlijk rekening mee te houden.

Meer informatie over de verschillende rechtsbijstandverzekeraars in Nederland →

Veelgestelde vragen omtrent rechtsbijstandverzekeringen

  • Kan ik altijd een rechtsbijstandverzekering afsluiten?

In sommige gevallen is het niet mogelijk een rechtsbijstandverzekering af te sluiten. Bijvoorbeeld als je verwikkeld bent geraakt in een lopend conflict of als je redelijkerwijs kunt verwachten dat er binnenkort een conflict aankomt. Dat noemt de verzekeringswereld ‘een brandend huis verzekeren’. Dat wordt nooit gedaan.

Het komt voor dat je, ook als je verwikkeld bent in een conflict, je alsnog een rechtsbijstandverzekering kan afsluiten. Het conflict is dan uitgesloten van de dekking. Het is beter om het conflict te melden dan te verzwijgen, anders kan de verzekeraar alsnog een zaak afwijzen en komen de kosten daarvan voor eigen rekening.

  • Kan ik met een rechtsbijstandverzekering voor ieder geschil een rechtszaak starten?

Nee, je kunt niet voor iedere onenigheid een rechtszaak starten en dit bij de verzekering claimen. De verzekeraar bepaalt of het mogelijk is een proces te starten. De verzekeraar kijkt daarbij vooral naar de schuldvraag: wie heeft er gelijk? Bij een gedeeltelijke schuld is de verzekeraar geneigd de zaak af te wijzen.

Als een verzekeraar de zaak besluit aanhangig te maken, mag de verzekerde vaak zelf een juridisch adviseur of een advocaat kiezen.

Vaak geldt een ‘franchise’. Dit is het drempelbedrag waarvoor een verzekerde schade moet hebben. Het geschil wordt dan alleen vergoed als het financiële belang van de verzekerde boven een bepaald bedrag uitkomt.

  • Werkt de verzekering met een eigen risico?

Sommige verzekeraars werken met een eigen risico. Dan dient de verzekerde een eigen bijdrage te betalen voor juridische ondersteuning. Dit komt bijvoorbeeld voor wanneer er externe kosten worden gemaakt. Externe kosten zijn de kosten die gemaakt worden wanneer een verzekeringsmaatschappij werk moet uitbesteden. Dat kan voorkomen als er een gespecialiseerde jurist van een extern kantoor aan de zaak moet werken.

  • Wat is een dekkingsgebied?

Het dekkingsgebied is het gebied waarbinnen de verzekerde aanspraak kan maken op de rechtsbijstandverzekering. In veel gevallen valt alleen Nederland binnen de dekking, maar er zijn ook verzekeringen met een dekking voor de Benelux, Europa of zelfs daarbuiten.

Bekijk altijd van tevoren welk dekkingsgebied van toepassing is. Wellicht is een groter dekkingsgebied noodzakelijk. 

  • Is een rechtsbijstandverzekering noodzakelijk?

De meeste Nederlanders gaan ervanuit dat ze nooit betrokken zullen raken bij een geschil waarbij rechtshulp van pas moet komen. Dat is een feit: de meeste Nederlanders hebben geen rechtshulp nodig. Desondanks is deze verzekering het overwegen waard.

Met een rechtsbijstandverzekering heeft de verzekerde namelijk snel en gemakkelijk toegang tot juridisch advies. Bovendien kunnen de kosten voor de afhandeling van een geschil snel oplopen. De kosten voor een advocaat lopen uiteen van 70 euro per uur tot honderden euro’s per uur. Dan is het betalen van een premie vaak voordeliger.

Een verzekeraar kan in het geval van een conflict en bij het starten van een rechtszaak veel werk uit handen nemen. Je bepaalt zelf of je een rechtsbijstandverzekering noodzakelijk vindt, maar de hiervoor genoemde redenen maken wel duidelijk waarom het overwogen kan worden.

  • Wat als een geschil buiten de dekking valt?

Als een geschil buiten de dekking valt, zal de rechtsbijstandverzekeraar uiteraard niet in bijstand voorzien. Het staat de verzekerde dan vrij om op eigen kosten een advocaat of jurist in te schakelen of om een beroep te doen op de gesubsidieerde rechtsbijstand. Sommige verzekeraars bieden hen wel de mogelijkheid aan om aan een transparant en voordelig tarief alsnog een beroep te doen op de juridische bijstandsverleners uit hun netwerk. Informeer bij de verzekeraar naar de mogelijkheden en voorwaarden.

  • Hoe zit het met meeverzekeren van familie en partner?

Een rechtsbijstandverzekering kan persoonlijk of voor het gezin worden afgesloten. Op basis van de gezinssamenstelling wordt de premie berekend. Wie onder het gezin wordt begrepen, is afhankelijk van de definitie die de verzekeraar hanteert. Het gaat minstens om de partner en de (stief)kinderen die bij de verzekeringsnemer inwonen. Vaak gaat het ook om kinderen die uitwonen voor hun studies, maar dit is niet altijd het geval. Bovendien kunnen er ook voorwaarden en uitsluitingen zijn, bijvoorbeeld voor kinderen ouder dan 28 jaar of kinderen die buiten Nederland studies volgen. Ten slotte kunnen ook inwonende ouders onder de gezinsdekking vallen. Informeer bij de verzekeraar naar de exacte mogelijkheden.

  • Heb ik recht op gesubsidieerde rechtsbijstand?

De gesubsidieerde rechtsbijstand is er voor wie geen rechtsbijstand kan betalen. Daarom worden er ook een aantal voorwaarden opgelegd die vooral betrekking hebben op het vermogen en het inkomen. Per 2020 geldt dat het fiscaal jaarinkomen in het peiljaar niet hoger mag zijn dan 27.900 euro voor wie alleenstaand is en 39.400 euro voor wie gehuwd of samenwonend is of een oudergezin vormt. Hoe lager het inkomen is, hoe kleiner de eigen bijdrage is. De bedragen worden jaarlijks aangepast, maar via de website van de Raad voor Rechtsbijstand (www.rechtsbijstand.nl) zijn de actuele grenzen steeds terug te vinden.

  • Kan ik via organisaties advies en ondersteuning aanvragen?

Er zijn talloze organisaties die gratis juridisch advies en ondersteuning aanbieden, dit vaak wel voor een aantal specifieke doelgroepen. Het Juridisch Loket, een stichting die door het ministerie van Justitie en Veiligheid wordt gefinancierd, is daar een voorbeeld van. Het focust wel heel nadrukkelijk op particulieren en niet op bedrijven of stichtingen. Voor vragen over buitenlands recht kan je er bijvoorbeeld niet terecht.

Alternatieven zijn bijvoorbeeld Sociaal Verhaal (een organisatie die gratis juridisch advies geeft bij ingrijpende problemen op sociaal-maatschappelijk gebied), de Rechtswinkels (vergelijkbaar met het Juridisch Loket maar hier staan rechtenstudenten voor de dienstverlening in) en de Notaristelefoon (vragen over erfenissen, testamenten, schenkingen enzovoort).

  • Wat doet de AFM (Autoriteit Financiële Markten)?

De Autoriteit Financiële Markten is de toezichthouder op de financiële markten. Het houdt toezicht op het gedrag van diverse actoren op de financiële markt, zoals bemiddelaars, accountants, banken enzovoort. Het kan waarschuwingen geven en zelfs boetes of dwangsommen opleggen. Indien nodig doet de AFM aangifte bij het OM.

  • Wat doet het KiFiD (Klachteninstituut Financiële Dienstverlening)?

Het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening is een instituut waar Nederlandse consumenten klachten kunnen indienen als ze problemen hebben met verzekeringen, hypotheken, kredieten enzovoort.

  • De Raad voor Rechtsbijstand (RVR): wat is dat precies?

De Raad voor Rechtsbijstand is opgericht ter ondersteuning van mensen die geen rechtsbijstand kunnen betalen. De RVR zorgt voor de optimale organisatie van de gesubsidieerde rechtsbijstand en voert daarnaast een aantal bijzondere taken uit, bijvoorbeeld wat de wettelijke schuldsanering betreft.

  • Het Juridisch Loket: is dat gratis?

Het Juridisch Loket geeft inderdaad gratis juridisch advies, maar dan wel in een specifiek aantal domeinen en indien men aan een aantal voorwaarden voldoet inzake het inkomen en vermogen. Bovendien blijft het ook beperkt tot advies en zullen zij zo nodig doorverwijzen naar een advocaat, mediator of een andere instantie.

  • Een lopende zaak stopzetten: hoe zit dat?

Wanneer de kosten niet tegen de baten opwegen, kan de verzekeraar beslissen om de zaak stop te zetten. De verzekeraar zal dan zelf de schade van de verzekerde vergoeden omdat de juridische kosten toch maar de opbrengsten zullen overtreffen. Voor de verzekerde maakt het geen verschil want hij krijgt gewoon waar hij recht op heeft. De tegenpartij is wel verlost van het juridisch conflict.

  • Kan ik snel nog even een rechtsbijstandverzekering afsluiten bij (het vermoeden van) een lopend conflict?

Als een huis in brand staat, is het niet mogelijk om het nog snel even te verzekeren. Zo gaat het ook bij de rechtsbijstandverzekering: conflicten die reeds lopende waren of waarbij een ernstig vermoeden was dat ze in een conflict zouden resulteren, vallen niet onder de dekking.

  • Kan ik een rechtsbijstandverzekering eenvoudig opzeggen?

De exacte opzegmodaliteiten verschillen van verzekeraar tot verzekeraar, maar er zijn wel een aantal regels van toepassing. Bij de meeste verzekeraars kan de overeenkomst met een opzegtermijn van één maand voor de eerste verjaardag ervan worden opgezegd. Nadien kan het dagelijks worden opgezegd met eenzelfde opzegtermijn. Er zijn echter verzekeraars die soepelere opzegmodaliteiten hanteren.

  • Wat betekent rechtshulp?

Van Dale geeft aan dat het gaat om hulp en advies in juridische aangelegenheden. Dit is ook hoe rechtsbijstandverzekeraars het begrijpen.

  • Mag ik van mijn rechtsbijstandverzekeraar voor ieder geschil een rechtszaak starten?

Neen. Niet voor elk geschil kan er zomaar naar de rechtbank worden gestapt. De beslissingsbevoegdheid ligt over het algemeen bij de verzekeraar die zal bepalen of het opportuun is om naar de rechtbank te stappen. Onder andere de winstkansen spelen daarbij een rol.

  • Zijn juridische kosten onbeperkt vergoed?

Neen. Zeker externe kosten zijn vaak beperkt. In de polisvoorwaarden staat te lezen in welke mate deze kosten worden vergoed. Ook bij sommige dekkingsgronden zoals echtscheidingsmediation zijn er vaak beperkingen.

  • Wat is de franchise die door rechtsbijstandverzekeraars wordt toegepast?

De franchise is een drempelbedrag: enkel wanneer het financiële belang groter is dan dit drempelbedrag zal de verzekering dekking verlenen. Hoe hoog de franchise is, verschilt van verzekeraar tot verzekeraar. De bedoeling is natuurlijk om nutteloze claims buiten beschouwing te laten.

  • Kent de rechtsbijstandverzekering een eigen risico?

Soms is er al eens een eigen risico van toepassing, maar dit varieert van verzekeraar tot verzekeraar. Meestal is er enkel een eigen risico wanneer er externe kosten worden gemaakt, bijvoorbeeld wanneer er een beroep wordt gedaan op de vrije advocaatkeuze.

  • Wat is een dekkingsgebied?

De rechtsbijstandverzekering biedt niet altijd wereldwijd dekking. Het dekkingsgebied geeft aan in welke landen, regio's of continenten de verzekeraar dekking biedt. Zo kan een geschil over een vakantiewoning in Europa onder de rechtsbijstandverzekering vallen, maar een geschil over een vakantiewoning in Suriname dan weer niet.

  • Zo vaak ga ik niet naar de rechtbank. Waarom zou ik een rechtsbijstandverzekering afsluiten?

Het is belangrijk om zich te realiseren dat rechtsbijstand heel duur is. Alleen al de advocaatkosten kunnen soms tot enkele honderden euro's per uur oplopen. Wanneer er dan een conflict is, kan niet iedereen dat zomaar betalen. Met een rechtsbijstandverzekering is men zeker van goede juridische bijstand. Daarnaast is het ook handig bij kleinere zaken waarvoor men anders niet naar de rechtbank zou trekken. Door een rechtsbijstandverzekering wordt de rechtstoegang verbeterd. Ten slotte neemt de verzekeraar ook veel werk uit handen.