De klimaatverandering is geen fictie en dat maakt het klimaat er in de toekomst ook niet vriendelijker op. Hevige stormen, overstromingen en extreme temperaturen, we krijgen het steeds meer en meer op ons bord geschoteld. Daarbij dan af en toe nog eens een toetje van vorst, bliksem en hagel. Klimaatschade is lang niet meer zo onrealistisch terwijl het vaak standaard niet verzekerd is. Vooral stormschade kan flink wat schade berokkenen, maar het klimaat kan ook op andere manieren meedogenloos toeslaan.

Stormschade in Nederland

Hoewel er meteorologisch gezien pas bij windkracht 9 op de schaal van Beaufort van storm wordt gesproken, hanteren verzekeraars een andere definitie. Zij spreken al bij windkracht 7 van storm en zullen vanaf dan, indien er aan de voorwaarden is voldaan, de stormschade vergoeden. In principe moet de windkracht gemeten zijn door het KNMI, maar ook lokale stormschade komt voor vergoeding in aanmerking. Er is bijvoorbeeld een vermoeden van lokale stormschade wanneer veel verzekeringsnemers in een klein gebied stormschade melden.

Verzekering bij schade door wind

Het KNMI heeft aangegeven dat ze niet meteen meer stormen verwachten in Nederland, dat zou pas echt het geval zijn als de wereldwijde temperatuur met 4,5 °C zou stijgen. Ook de intensiteit van stormen zou niet meteen toenemen. Desondanks hebben veel Nederlanders jaarlijks wel wat schade door wind, bijvoorbeeld omdat een boom omvalt.

Windschade aan woonhuizen is bijna altijd volledig verzekerd, behalve als er sprake is van slecht onderhoud of van nalatigheid. Zo zal de inboedelverzekering bijvoorbeeld niet opdraaien voor een wegvliegende tafel wanneer de verzekerde wist dat er een storm in aantocht was en het alsnog naliet om de tafel netjes in de schuur op te bergen. Ook bij auto's is schade door een windkracht van 7 Beaufort of hoger in principe steeds verzekerd onder de casco- of allriskverzekering. Bij lagere windsnelheden zou er in principe geen risico mogen zijn.

Bij zakelijke verzekeringen is windschade vaak optioneel te verzekeren, maar schade door losliggende zaken op het terrein vallen in de praktijk moeilijk te verzekeren. Schade aan het gebouw, aan de inventaris of aan de schuttingen kan men wel verzekeren.

Het is belangrijk dat de verzekerde het een en ander doet om de schade te beperken of te voorkomen. Denk onder andere aan het:

  • Sluiten van deuren en ramen
  • Opbergen van losliggende spullen in de tuin
  • Sluiten van de rolluiken
  • Tijdig schoonmaken van regenpijpen en dakgoten
  • Tijdig snoeien van bomen en verwijderen van loszittende takken
  • Kappen van dode bomen
  • Binnenblijven tijdens stormweer
  • Niet parkeren onder bomen

Verzekering bij schade door bliksem en inductie

Samen met de opwarming van het klimaat neemt ook het risico op bliksemschade toe. Dat komt omdat de kans op bliksem toeneemt bij hete zomerdagen. Niet voor niets vinden ongeveer negentig procent van alle bliksemontladingen plaats tijdens de lente en zomer. Volgens onderzoekers zou het aantal bliksemontladingen met 10 tot 15% toenemen als de aarde 1 graad opwarmt.

In het geval van bliksemschade bieden veel verzekeringen dekking. Het gaat dan natuurlijk wel om schadeverzekeringen, zoals een woonhuisverzekering, een zakelijke verzekeringen voor gebouwen en inventarissen of een casco- of allriskverzekering. Bij die laatste verzekering heeft een schadegeval ook geen invloed op de bonus-malusregeling. Soms zijn er wel beperkingen. Bij zakelijke verzekeringen is het bijvoorbeeld vaak zo dat de schade aan het gebouw wel wordt gedekt, maar niet de schade door inductie (toestellen die stuk gaan door de grote stroom die via de leidingen in het gebouw komt). Als inductie niet standaard wordt gedekt is het meestal wel mogelijk om het optioneel mee te verzekeren.

Aansprakelijkheid bij stormschade

In sommige gevallen kan er wel sprake zijn van aansprakelijkheid. Het gaat dan om situaties waarbij iemand een fout heeft begaan waardoor de storm schade kon veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan iemand die duidelijk naliet om het dak te herstellen, waarna de dakpannen alle richtingen uitvliegen en omstaanders verwonden. Of aan een boom die al veel eerder gekapt had moeten worden en nu op een auto is gevallen.

Veel schadeverzekeringen zullen in zo'n gevallen de schade niet vergoeden omdat er sprake is van eigen schuld. De schade aan anderen kan wel worden vergoed, maar daarvoor is er dan weer de aansprakelijkheidsverzekering. De tegenpartij kan de verzekerde dan aansprakelijk stellen en de aansprakelijkheidsverzekeraar zal vervolgens de schade vergoeden. Vaak is er wel sprake van een eigen risico.

Verzekerde bedragen en uitkeringen bij stormschade in en aan de woning

Het is vrij eenvoudig: stormschade aan de woning (alles wat nagelvast zit) kan vergoed worden vanuit de opstalverzekering en stormschade aan het interieur (alle losse onderdelen van de woning) wordt dan weer vergoed vanuit de inboedelverzekering. Bij een huurwoning is het de eigenaar die de opstalverzekering moet regelen. Daarnaast vergoeden verzekeraars ook de gevolgschade. Een voorbeeld daarvan is waterschade die optreedt omdat de dakpannen van het dak beschadigd zijn. Anderzijds moet er dan weer rekening worden gehouden met diverse uitsluitingen, bijvoorbeeld bij nalatigheid van de eigenaar of bij onvoldoende onderhoud.

Het uitgekeerde bedrag is afhankelijk van verschillende factoren. Bij de inboedelverzekering zal de inboedel gedurende enige tijd na de aankoop aan de nieuwwaarde worden vergoed, maar nadien wordt die inboedel afgeschreven. Bij de opstalverzekering is maximaal de herbouwwaarde verzekerd. In beide gevallen geldt er bij stormschade vrijwel altijd een eigen risico.

Hieronder een aantal praktische voorbeelden:

Type stormschadeAfhandeling van de stormschade
Stormschade aan de schutting

De opstalverzekeraar zal de schade vergoeden. Als de schutting op de erfgrens staat, kan de schutting voor 50% aan de buurman toebehoren. Daarom zal de eigen opstalverzekeraar ook maar 50% van de kosten vergoeden. De buurman moet de overige 50% vergoeden of moet bij zijn opstalverzekeraar aankloppen.   Bij een huurwoning moet de verhuurder het nodige doen.
Stormschade aan het dak
De opstalverzekeraar zal de schade vergoeden. Het is wel belangrijk dat het dak goed onderhouden is. Dat betekent dat het dak minstens een keer per jaar gecontroleerd is, losse dakpannen zijn hersteld, voldoet aan de bouweisen van de overheid enzovoort.
Stormschade aan zonnepanelen
Als de zonnepanelen nagelvast zijn aangebracht, zal de opstalverzekeraar de schade vergoeden. Vaak zijn hier wel veel uitsluitingen voorzien. Niet-zichtbare schade en gevolgschade (bv. door geen elektriciteit op te kunnen wekken) zijn vaak niet verzekerd.

Andere vormen van klimaatschade en hun gevolgen

Daarnaast kunnen natuurfenomenen de eigen bezittingen ook op andere manieren schade berokkenen. In dat geval is er in principe geen sprake van aansprakelijkheid omdat er niemand een fout heeft begaan. Indien er niemand aansprakelijk is, is het uiteraard niet mogelijk om de schade te verhalen. Wel zijn er hier eveneens verzekeringen die ook klimaatschade vergoeden. Het gaat dan om schadeverzekeringen zoals een cascoverzekering of een inboedelverzekering. Hierop zijn er soms wel een aantal uitzonderingen.

Schade door droogte

De klimaatverandering zal ongetwijfeld voor grotere droogtes zorgen. Vooral in Laag-Nederland, waar veel woningen op slappe bodems zijn gebouwd, loopt het risico sterk op. Droogtes zijn niet alleen nefast voor landbouwers die hun oogst verloren zien gaan, maar verhogen ook het risico op natuurbranden en uitslaande branden. Hier geldt in principe hetzelfde als bij schade door bliksem: de meeste schadeverzekeringen zullen de schade door (natuur)branden vergoeden.

Hier zijn er natuurlijk ook uitsluitingen. Zo is er bijvoorbeeld vaak een uitsluiting voor het verzilten van grondwater in de kuststreek of is de schade aan funderingen van een woning niet altijd automatisch verzekerd. Vooral bij extreme droogte is er het risico op ongedekte schade. Het gaat dan bijvoorbeeld om paalrot en scheuren in de woningen.

Om dergelijke ongedekte risico's te beperken, raadt het Verbond voor Verzekeraars woningeigenaren aan om zelf te investeren in maatregelen om hun funderingen te versterken. Wanneer ze alsnog schade oplopen, kunnen ze bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel een funderingslening verkrijgen. Aan deze funderingslening zijn er wel een aantal voorwaarden verbonden:

  • De funderingslening mag enkel worden gebruikt om fundering en cascodelen (bv. kozijnen of metselwerk) dringend te herstellen
  • De schade moet ontstaan zijn door de slechte fundering van de woning
  • Het is verplicht om de vloer te isoleren wanneer deze dan toch moet worden verwijderd. In het andere geval volstaat na-isolatie
  • De lening omvat de kosten voor het funderingsherstel, de financieringskosten, de proceskosten tot max. 500 euro, de verplichte bouwkundige begeleiding en de verplichte vloerisolatie
  • Mensen met grote financiële problemen (bv. negatieve BKR-codering) kunnen geen aanspraak maken op de lening
  • De looptijd van de funderingslening bedraagt 30 jaar
  • De funderingslening bedraagt min. 2.500 euro (gemeenten kunnen eventueel een maximum opleggen)
  • De lening bestaat uit een hypotheek met annuïtaire aflossing

Bij nieuwbouwwoningen raadt het NKWK (Nationaal Kennis- en innovatieprogramma Water en Klimaat) de eigenaars overigens aan om al meteen maatregelen te treffen om problemen te voorkomen. Het gaat dan onder andere om de keuze voor duurdere zwarte grond die vocht beter vasthoudt dan het veelgebruikte en goedkopere zand.

Schade door overstroming en regen

Door de klimaatverandering zal extreme neerslag steeds vaker voorkomen. De afgelopen eeuw verdubbelde alvast het aantal buien met meer dan 30 ml regen en dit zal bovendien in de toekomst enkel vaker voorkomen. Daarnaast stijgt de zeespiegel, iets waar Nederland gelukkig goed op is voorbereid. Als er dan toch een overstroming voorkomt, biedt de Wet tegemoetkoming schade bij rampen een uitweg. Desondanks kan hier nooit een volledige schadevergoeding worden verkregen. Dan maar de verzekeraar proberen of een waterschap aanspreken? Het is het proberen waard.

Verzekering bij schade door overstroming en regen

Het aantal uitsluitingen was bij de bovenstaande gevallen eerder vrij beperkt, maar bij schade door overstroming en regen is het lijstje met uitsluitingen meestal veel uitgebreider. Zo biedt een inboedelverzekering vaak wel dekking voor overstromingen of binnensijpelend water, maar niet wanneer dat het gevolg is van een stijging van het grondwaterpeil of van dakgoten die slecht onderhouden zijn. Dergelijke uitsluitingen zijn er ook bij zakelijke verzekeringen voor gebouwen en inventarissen.

Bij autoverzekeringen zal de aansprakelijkheidscomponent (WA-verzekering) altijd de schade aan een ander vergoeden bij een ongeval door hevige regenval. Wanneer de verzekerde zelf schade heeft moet hij de andere bestuurder aanspreken als die aansprakelijk is of kan hij een beroep doen op de casco- of allriskverzekering.

Onderstaande tabel geeft weer hoe het een en ander bij de meeste verzekeraars is geregeld. Bekijk natuurlijk altijd de polisvoorwaarden want er kunnen zeker afwijkingen van toepassing zijn.

 VerzekerdSoms verzekerd of via maatwerkoplossingenNiet verzekerd
Inboedel- en opstalverzekeringSchade door lokale neerslag (let op: soms andere definities!)   Schade door neerslag die over de drempels naar binnen stroomt   Inboedelschade door het instorten van een dak t.g.v. regenval (bv. waterophoping op plat dak, maar er moet voldaan zijn aan het bouwbesluit)   Schade door neerslag die de woning binnenkomt via daken en dakgoten, incl. gevolgschade (bv. problemen met de elektrische voorzieningen)   Schade door overstroomde leidingen   Schade door rioolwaterOverlopen of begeven van dijken langs kanalen of rivieren, wanneer dit niet is veroorzaakt door lokale neerslag   Schade door indirecte neerslag (bv. via het grondwaterpeil)   Schade door vochtdoorlating van de murenWoningen gelegen in buitendijkse regio's   Schade door water dat afkomstig is van een binnenwater, zee of rivier ten gevolge van een gefaalde of overgelopen waterkering   Schade aan dakgoten   Schade door neerslag die de woning binnenkomt via openstaande deuren of ramen   Schade door neerslag die de woning binnenstroomt via openstaande toegangen (bv. opening in de kelder)   Schade door stijging van het grondwaterpeil   Waterschade door slecht onderhoud
(Zakelijke) cascoverzekeringSchade aan de auto door overstroming   Schade aan de auto bij aanrijding door hevige regenval   Schade door water als de straat blank staat   Geen invloed op de bonus-malusregeling  
Zakelijke gebouwen en inventarisverzekeringSchade door lokale neerslag   Schade door neerslag die het pand via daken of dakgoten binnenkomt, incl. gevolgschade   Schade door neerslag die over de drempels naar binnen stroomt   Inboedelschade door het instorten van een dak t.g.v. regenval (bv. waterophoping op plat dak, maar er moet voldaan zijn aan het bouwbesluit)  Overlopen of begeven van dijken langs kanalen of rivieren, wanneer dit niet is veroorzaakt door lokale neerslag   Schade door water dat afkomstig is van een binnenwater, zee of rivier ten gevolge van een gefaalde of overgelopen waterkering   Buitendijkse gebiedenSchade aan gewassen   Schade door neerslag die de woning binnenkomst via openstaande deuren of ramen   Schade bij neerslag die de woning binnenstroomt via openstaande toegangen (bv. opening in de kelder)     Waterschade door slecht onderhoud

Ook hier geldt dat de verzekeringen niet altijd een volwaardige oplossing bieden. Zeker bij de inboedel- en opstalverzekering is het dan ook belangrijk om zelf een aantal preventieve maatregelen te treffen. Denk onder andere aan:

  • Het plaatsen van een waterslot tussen de kraan en de wasmachine en vaatwasmachine
  • Het plaatsen van een waterdetector in de kelder
  • Het regelmatig schoonmaken van de dakgoten
  • Verhard niet de volledige tuin maar zorg dat er voldoende groen is zodat het water in de grond kan doordringen
  • Zet een regenton om te voorkomen dat riolen overbelast raken

Aansprakelijkheid van de waterschappen

Een waterschap kan soms aansprakelijk kan zijn voor de waterschade. De waterschappen zijn dan ook verantwoordelijk voor het regelen van de waterhuishouding in Nederland. Ze hebben dan ook een zorgplicht en wanneer ze niet aan deze zorgplicht hebben voldaan, zijn ze dan ook aansprakelijk. Hieronder zijn de belangrijkste regels weergegeven.

Wateroverlast door water op het land, ontstaan na een hoosbuiWaterschap is niet aansprakelijk
Wateroverlast door een overstroming 
De waterkering of het gebied voldoet aan de normWaterschap is slechts uitzonderlijk aansprakelijk   Voorbeeld: waterschap is aansprakelijk als er klachten zijn binnengekomen over de waterafvoer en het waterschap heeft hier niks mee gedaan
De waterkering of het gebied voldoet aan de normWaterschap is meestal aansprakelijk, maar soms niet   Voorbeeld: waterschap is niet aansprakelijk omdat bepaalde maatregelen door een bestemmingsplan nog niet kunnen worden genomen

Schade door sneeuw, ijzel en vorst

De klimaatverandering brengt extreme temperaturen met zich mee en dan gaat het niet alleen om extreme hitte. Bij schade door extreme koude, zoals schade aan het dak door een te hoge sneeuwdruk, bieden particuliere woonhuisverzekeringen wel dekking. Hier zijn er vaak weinig tot geen uitsluitingen, behalve dan wanneer de schade het gevolg is van slecht onderhoud. Ook bij schade aan de wagen door ijzel, vorst of sneeuw zal de casco- of allriskverzekering de schade vergoeden.

Bij verzekeringen voor bedrijfsgebouwen zijn er vaak meer uitsluitingen te vinden. Zo is schade dat door kruiend ijs aan muren wordt veroorzaakt, vaak niet gedekt. Hetzelfde geldt ook voor schade aan schuttingen door zijdelingse sneeuwdruk. Een aantal andere risico's zijn vaak optioneel te verzekeren, zoals schade aan het dak door verticale sneeuwdruk.

Onderstaand overzicht geeft weer of schade door sneeuw, ijzel en vorst bij de meeste verzekeringen nu al dan niet wordt gedekt. Lees wel altijd de eigen polisvoorwaarden na want afwijkingen zijn zeker mogelijk.

VerzekeringWel verzekerdNiet verzekerd
Inboedel- en opstalverzekeringWaterschade door het breken van kranen of leidingen bij vorst   Schade aan het dak en de inboedel wanneer het dak door de sneeuwdruk instort   Schade aan de muren door zijwaartse sneeuwdruk of kruiend ijs  Als de schade door slecht onderhoud is ontstaan
(Zakelijke) cascoverzekeringSchade aan de auto bij ongeval door bevriezing aan de weg   Letselschade bij inzittenden en bestuurder door bevriezing van de weg   Instorting dak van garage door sneeuwdruk   Zonder invloed op bonus-malusregeling 
Zakelijke gebouwen- en inventarisverzekeringWaterschade door het breken van kranen of leidingen bij vorst   Schade aan het dak en de inboedel wanneer het dak door de sneeuwdruk instort   Schade aan de muren door zijwaartse sneeuwdruk of kruiend ijs  Schade aan gewassen   Schade aan schuttingen en materialen door zijwaartse sneeuwdruk of kruiend ijs   Schade door slecht onderhoud

Veelgestelde vragen over schade door klimaatrisico's

  • Dekt de opstalverzekering schade veroorzaakt door grondverzakkingen?

Door de droogte kunnen er sneller grondverzakkingen optreden. Het risico op grondverzakkingen is in Nederland vrij groot. Zo'n grondverzakkingen ontstaan niet alleen door droogte, maar bijvoorbeeld ook door werken in de buurt of gaswinningen. Zoals wel vaker geldt dat verzekeraars geen dekking verlenen wanneer een risico heel groot is of wanneer schade langzaamaan optreedt, zoals dat bij grondverzakkingen het geval is. Verzekeraars verzekeren in principe enkel schade die plotseling ontstaat. Daarom is er bij alle grote verzekeraars alvast geen dekking voor grondverzakkingen voorzien.

  • Gaat de klimaatverandering ook invloed hebben op de verzekeringen?

Ja, want dat is nu al het geval. Herverzekeraars, dat zijn de internationale verzekeraars waar nationale verzekeraars zich bij laten verzekeren, merken al jaren dat ze steeds meer storm- en rampenschade moeten uitkeren. De afgelopen jaren hebben sommige verzekeraars zelfs meer schadevergoedingen uitgekeerd dan dat ze ontvangen hebben.

Zo'n situatie is natuurlijk niet houdbaar en daarom moeten Nederlandse verzekeraars steeds meer betalen op de internationale verzekeringsmarkt. Op het einde van de rit is het de consument die daarvoor moet opdraaien. Hierdoor betalen Nederlandse consumenten ook nu al onrechtstreeks mee voor de klimaatverandering die elders in de wereld nadrukkelijk voelbaar is. Op korte termijn worden de premies duurder. Op lange termijn kan het er zelfs voor zorgen dat de gevolgen van de klimaatverandering niet meer te verzekeren zijn op de internationale markt, waardoor Nederlandse verzekeraars klimaatschade niet meer kunnen verzekeren.

  • Is er een hoger eigen risico bij klimaatschade?

Niet altijd, maar in sommige gevallen is het risico op schade hoger. Dan zouden verzekeraars de premie heel duur moeten maken, maar dat maakt de verzekering niet interessant. Daarom voorzien ze uitsluitingen of een hoger eigen risico. Bij de meeste opstalverzekeraars is er bijvoorbeeld een verhoogd eigen risico bij stormschade. Bij sommige verzekeraars gaat het om een eigen risico van meer dan 400 euro.

  • Dekt de opstalverzekering overstromingen?

Hier zijn er grote verschillen tussen verzekeraars. Zo verzekeren sommige verzekeraars bijvoorbeeld wel lokale overstromingen en het falen van niet-primaire keringen langs regionale kanalen en rivieren, maar geen grote dijkdoorbraken. Enkel de Neerlandse Group, een kleine verzekeringsmaatschappij, biedt momenteel een overstromingsrisicoverzekering aan die wel dijkdoorbraken dekt.

  • Kan ik een vergoeding krijgen als de verzekeraar klimaatschade niet vergoedt?

Soms is het mogelijk om iemand anders aansprakelijk te stellen. Bijvoorbeeld wanneer de schade niet alleen het gevolg is van het klimaat, maar ook het gevolg is van een fout van iemand anders. Daarnaast voorziet de overheid in sommige gevallen in een vergoeding van (een deel van) de schade bij extreme natuurrampen, bijvoorbeeld via de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en zware ongevallen (WTS). Ten slotte zijn er ook stichtingen zoals het Nationaal Rampenfonds (NRF) dat in 1995 nog 80 miljoen gulden uitkeerde bij de bijna-watersnoodramp.

  • Mag ik al herstellingen uitvoeren alvorens de verzekeraar of de tussenpersoon is langsgekomen?

Neen. Herstellingen moeten altijd gebeuren in onderling overleg en nadat de schade is vastgesteld. Wel moet de verzekerde het nodige doen om erger te voorkomen, zoals het verplaatsen van de inboedel, het leggen van een zeil enzovoort.

  • Wanneer is er sprake van een storm?

Weerkundig wordt een storm gedefinieerd als wind met een windkracht van minimaal 9 op de schaal van Beaufort. Verzekeraars hebben in hun polis echter een eigen definitie van storm opgenomen. Bij veel verzekeraars is er sprake van een storm bij een windkracht van minimaal 7 op de schaal van Beaufort. Hun definities geven meestal aan dat er daarvoor naar de metingen van het KMI moet worden gekeken.

  • Is er een eigen risico bij stormschade?

Ja, zelfs wanneer er een eigen risico van 0 euro is overeengekomen. Er is bij elke verzekeraar een clausule opgenomen waarbij het afgesproken eigen risico met een bedrag wordt verhoogd. Dit bedrag ligt meestal tussen de 200 en 500 euro. In de polisvoorwaarden is dit terug te vinden.

Reader Interactions

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *