Zorgplicht online casino: volledige uitleg

Sinds 1 oktober 2021 mogen online casino's in Nederland legaal kansspelen aanbieden, mits ze beschikken over een vergunning van de Kansspelautoriteit (Ksa). Die vergunning brengt een aantal verplichtingen met zich mee. Een online casino mag namelijk niet zomaar toekijken wanneer spelers steeds meer geld verliezen of tekenen van een gokverslaving vertonen. Ze hebben namelijk een zorgplicht.

De zorgplicht van casino's verplicht aanbieders om spelers te beschermen tegen de risico's van gokken. Ze moeten speelgedrag controleren, waarschuwingssignalen herkennen en ingrijpen wanneer dat nodig is. Die verplichtingen zijn vastgelegd in verschillende wetten en regels.

Wat houdt de zorgplicht voor casino's precies in?

De zorgplicht houdt in dat casino's maatregelen moeten nemen om problematisch gokgedrag en gokverslaving zoveel mogelijk te voorkomen. Het uitgangspunt is dat spelers zelf mogen beslissen of ze gokken, maar dat aanbieders een bijzondere verantwoordelijkheid hebben om hen tegen de risico's daarvan te beschermen. Die verantwoordelijkheid gaat verder dan het louter verstrekken van informatie. Een casino moet ook actief optreden wanneer er aanwijzingen zijn dat een speler zijn gokgedrag niet meer onder controle heeft. Dat betekent niet dat een casino iedere speler met hoge verliezen onmiddellijk moet uitsluiten. Er moet worden gekeken naar de omstandigheden, zoals het speelgedrag, de financiële situatie en eerdere waarschuwingen. De maatregelen moeten aansluiten bij de ernst van de signalen.

De wettelijke basis: Wet kansspelen op afstand (Koa)

De wettelijke zorgplicht volgt in de eerste plaats uit artikel 4a van de Wet op de kansspelen (Wok). Deze bepaling verplicht vergunninghouders om maatregelen te nemen die kansspelverslaving en onmatige deelname zo veel mogelijk voorkomen. Daarnaast gelden regels voor verantwoorde reclame.

Met de Wet kansspelen op afstand (Wet Koa), die de bestaande Wet op de kansspelen heeft gewijzigd, zijn specifieke verplichtingen ingevoerd voor online aanbieders. Welke aanbieders in Nederland een vergunning hebben, zie je in het overzicht van legale online casino's.

Vooral artikel 31m Wok is belangrijk. Hierin staan drie centrale verplichtingen:

1. Het systematisch registreren en analyseren van het speelgedrag van iedere speler.

2. Het voeren van een persoonlijk onderhoud wanneer er een redelijk vermoeden bestaat van onmatige deelname of gokverslaving.

3. Het adviseren van een tijdelijke gokstop wanneer de aanbieder na onderzoek redelijkerwijs moet vermoeden dat de speler door zijn gokgedrag schade kan veroorzaken aan zichzelf of zijn naasten. Volgt de speler dit advies niet op, dan moet de aanbieder de Kansspelautoriteit daarvan in kennis stellen.

Deze verplichtingen zijn verder uitgewerkt in het Besluit werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen en de bijbehorende regeling.

Daarnaast heeft de Kansspelautoriteit in de Beleidsregel verantwoord spelen 2024 vastgelegd hoe zij verschillende verplichtingen bij haar toezicht uitlegt en toepast. De beleidsregel bevat onder meer concrete signalen van problematisch speelgedrag en uitgangspunten voor passende maatregelen.

De zorgplicht geldt niet uitsluitend voor online casino's. Ook fysieke speelcasino's en speelautomatenhallen hebben een zorgplicht. Voor deze aanbieders bevatten de artikelen 27ja en 30v Wok specifieke bepalingen. De praktische uitvoering verschilt wel. Een online casino kan speelgedrag bijvoorbeeld relatief eenvoudig automatisch monitoren, terwijl medewerkers van een fysiek casino meer moeten letten op het gedrag van bezoekers.

Preventie van gokverslaving als kerntaak

Het belangrijkste doel van de casinozorgplicht is het voorkomen van gokverslaving. Een aanbieder moet daarom een actief verslavingspreventiebeleid voeren.

Artikel 7 van het Besluit werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen verplicht aanbieders om hiervoor samen te werken met deskundigen op het gebied van verslavingszorg en ervaringsdeskundigen. Het beleid moet onder meer beschrijven hoe risicovol speelgedrag wordt herkend en welke maatregelen daarop volgen.

Ook moeten medewerkers die betrokken zijn bij de toelating van spelers, het toezicht en de uitvoering van het preventiebeleid voldoende kennis hebben van verslavingspreventie. Artikel 6 van hetzelfde besluit stelt daarvoor eisen.

Bijzondere aandacht moet uitgaan naar jongvolwassenen. Spelers van 18 tot en met 23 jaar worden namelijk als een extra kwetsbare groep beschouwd. Voor hen gelden daarom onder meer strengere financiële grenzen.

Daarnaast moet het casino spelers informeren over de risico's van gokken en de mogelijkheden om hulp te krijgen. De verplichtingen daarvoor staan onder meer in artikel 8 van het besluit.

Spelers die zich zorgen maken over hun gokgedrag kunnen terecht bij OpenOverGokken, voorheen Loket Kansspel. Dit landelijke steunpunt biedt gratis informatie, advies en hulp bij gokproblemen.

Wanneer een casino zijn zorgplicht schendt: de gevolgen

Een online casino schendt zijn zorgplicht wanneer het niet voldoet aan de wettelijke verplichtingen die spelers moeten beschermen. Denk aan een aanbieder die duidelijke waarschuwingssignalen negeert, onvoldoende onderzoek doet of een speler ondanks ernstige problemen laat doorgokken. Zo'n schending kan bestuursrechtelijke en civielrechtelijke gevolgen hebben. De Kansspelautoriteit kan bijvoorbeeld een aanwijzing geven, een last onder dwangsom opleggen of een bestuurlijke boete opleggen. De boetebevoegdheid volgt onder meer uit artikel 35a Wok. Als er sprake is van civielrechtelijke aansprakelijkheid kan de benadeelde een schadevergoeding vragen en zo bijvoorbeeld (een deel van) zijn gokverliezen terugkrijgen.

Wanneer is een casino aansprakelijk voor schade bij het schenden van de zorgplicht?

Een schending van de wettelijke zorgplicht kan onder omstandigheden een onrechtmatige daad opleveren. Artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (BW) bepaalt dat degene die een toerekenbare onrechtmatige daad pleegt, verplicht kan zijn de daardoor veroorzaakte schade te vergoeden.

Daarvoor moet aan verschillende voorwaarden zijn voldaan. Er moet sprake zijn van een onrechtmatige gedraging, toerekenbaarheid, schade en voldoende causaal verband tussen de gedraging en die schade. Daarnaast moet de geschonden norm volgens artikel 6:163 BW bedoeld zijn om tegen het betreffende soort schade te beschermen.

Vooral het causale verband is belangrijk. De speler moet onderbouwen dat het casino eerder had moeten ingrijpen en dat daardoor schade is ontstaan die bij tijdig ingrijpen waarschijnlijk was voorkomen.

Niet ieder gokverlies komt daarom automatisch voor vergoeding in aanmerking. Een rechter kan bijvoorbeeld onderzoeken hoeveel geld de speler nog heeft verloren nadat het casino een maatregel had moeten nemen. Ook de eigen verantwoordelijkheid van de speler kan een rol spelen. Artikel 6:101 BW regelt dat schadevergoeding onder omstandigheden kan worden verminderd wegens eigen schuld. 

Schade aantonen bij schending zorgplicht

Denk je dat een online casino zijn zorgplicht heeft geschonden? Dan is het belangrijk om zo veel mogelijk bewijs te verzamelen. Relevant zijn bijvoorbeeld transactieoverzichten, stortingen, verliezen, ingestelde speellimieten, berichten met de klantenservice en eerdere waarschuwingen. Ook informatie over financiële problemen of verzoeken om hulp kan van belang zijn.

Volgens artikel 150 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) ligt de bewijslast in beginsel bij degene die zich op de betreffende feiten beroept. De schade moet vervolgens worden begroot. Artikel 6:97 BW bepaalt dat de rechter de schade mag schatten wanneer de omvang daarvan niet nauwkeurig kan worden vastgesteld.

Kun je voldoende onderbouwen dat een casino zijn verplichtingen heeft geschonden en daardoor schade heeft veroorzaakt? Dan kun je het casino aansprakelijk stellen. Een jurist kan beoordelen welke schade mogelijk voor vergoeding in aanmerking komt. Speelde je bij een casino zonder Nederlandse vergunning? Lees dan onze gids over geld terugvorderen bij een illegaal gokbedrijf.